❖ 1. សេចក្តីផ្តើមអំពី Git

1.1 Git និង Version Control System គឺជាអ្វី? រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Git ជា Version Control System (VCS)៖ ឧបករណ៍ដែលកត់ត្រាប្រវត្តិការផ្លាស់ប្តូរនៃកូដ អនុញ្ញាតឲ្យអ្នកអភិវឌ្ឍន៍ត្រឡប់ទៅកាន់កំណែចាស់ បើកមើលនរណាបានផ្លាស់ប្តូរអ្វី និងធ្វើការជាក្រុមដោយមិនបំផ្លាញការងាររបស់គ្នាទៅវិញទៅមក។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយ Linus Torvalds (ស្ថាបនិក Linux) ក្នុងឆ្នាំ 2005។

1.2 ភាពខុសគ្នារវាង Git និង GitHub រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

	Git	GitHub
ជាអ្វី	កម្មវិធី (Software) ដំណើរការនៅលើគ្រឿងខ្លួនឯង	សេវាកម្មលើអនឡាញ (Website/Service)
មុខងារ	តាមដានប្រវត្តិកូដ (Version Control)	រក្សាទុក Repository លើ Cloud + សហការជាក្រុម
ទាមទារអ៊ីនធឺណិត	ទេ (ដំណើរការក្នុងគ្រឿងបានទាំងស្រុង)	ត្រូវការ ដើម្បីភ្ជាប់ទៅ Server

ចំណាំ៖ Git ដូចជា "ម៉ាស៊ីនថតវីដេអូ" សម្រាប់កូដ៖ ចាប់រូបភាព (snapshot) នៃ Project នៅពេលនីមួយៗ ចំណែក GitHub ដូចជា "YouTube" ជាកន្លែងផ្ទុក និងចែករំលែកវីដេអូទាំងនោះ។

1.3 ការដំឡើង Git រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

ប្រព័ន្ធ	របៀបដំឡើង
Windows	ទាញយកពី `git-scm.com` ហើយដំណើរការ Installer
macOS	`brew install git` (ត្រូវការ Homebrew)
Linux (Ubuntu/Debian)	`sudo apt install git`

# ពិនិត្យមើលថាតើ Git បានដំឡើងជោគជ័យដែរឬទេ
git --version

❖ 2. ការកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធដំបូង

2.1 កំណត់ឈ្មោះ និងអ៊ីមែល (git config) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

មុននឹងចាប់ផ្ដើមប្រើ Git ត្រូវប្រាប់វាថាអ្នកជានរណាដែលព័ត៌មាននេះនឹងភ្ជាប់ជាមួយរាល់ Commit ដែលអ្នកបង្កើត។

git config --global user.name "Sok Dara"
git config --global user.email "sokdara@email.com"

# ពិនិត្យមើលការកំណត់បច្ចុប្បន្ន
git config --list

2.2 ចាប់ផ្តើម Repository ថ្មី (git init) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

git init ប្តូរ Folder ធម្មតាមួយឲ្យក្លាយជា Git Repository ដោយបង្កើត folder លាក់ឈ្មោះ .git ដែលផ្ទុករាល់ប្រវត្តិសាស្ត្រ។

mkdir my-project
cd my-project
git init

គន្លឹះ៖ Folder .git គឺជា "ខួរក្បាល" របស់ Repository។ កុំលុបវាចោលដោយចៃដន្យ បើមិនដូច្នេះទេនឹងបាត់ប្រវត្តិការងារទាំងអស់។

2.3 ស្ថានភាព 3 ដំណាក់កាលរបស់ File (Working Directory, Staging Area, Repository) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

ដំណាក់កាល	ន័យ
Working Directory	Folder ជាក់ស្តែងលើកុំព្យូទ័រ ដែលអ្នកកែប្រែ File
Staging Area	តំបន់ "ត្រៀម" File ដែលរើសរួច ត្រៀមនឹង Commit (ដោយប្រើ `git add`)
Repository (.git)	កន្លែងផ្ទុកជាអចិន្ត្រៃយ៍ បន្ទាប់ពី Commit រួច

❖ 3. ជំហានមូលដ្ឋាន (Basic Workflow)

3.1 git addដែលដាក់ File ចូល Staging Area រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

ពាក្យបញ្ជា	ន័យ
git add file.txt	ដាក់ File តែមួយចូល Staging
git add .	ដាក់ File ដែលផ្លាស់ប្តូរទាំងអស់ក្នុង Folder បច្ចុប្បន្នចូល Staging

3.2 git commitដែលរក្សាទុកការផ្លាស់ប្តូរ រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Commit ជា "snapshot" ថេរនៃ Project នៅចំណុចពេលនោះ ដែលត្រូវភ្ជាប់ជាមួយសារពន្យល់ខ្លីៗ (Commit Message)។

git add .
git commit -m "បន្ថែមទំព័រ Login"

3.3 git status & git logដែលពិនិត្យស្ថានភាព និងប្រវត្តិ រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

# មើលថា File មួយណាបានផ្លាស់ប្តូរ/ត្រូវ Stage
git status

# មើលប្រវត្តិ Commit ទាំងអស់
git log

# មើលជាទម្រង់សង្ខេប មួយបន្ទាត់ក្នុងមួយ Commit
git log --oneline

3.4 git diffដែលមើលភាពខុសគ្នា រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

# មើលអ្វីដែលបានផ្លាស់ប្តូរ តែមិនទាន់ Stage
git diff

# មើលអ្វីដែលបាន Stage រួច តែមិនទាន់ Commit
git diff --staged

លំដាប់ការងារធម្មតា៖ កែកូដ → git add → git commit → (ធ្វើឡើងវិញ)។ នេះជាវដ្ដការងារមូលដ្ឋានបំផុតដែលអ្នកនឹងប្រើរាល់ថ្ងៃ។

❖ 4. ការធ្វើការជាមួយ Branches

4.1 Branch គឺជាអ្វី? ហេតុអ្វីត្រូវប្រើ រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Branch ជា "ខ្សែបន្ថែម" នៃប្រវត្តិការងារ ដែលអនុញ្ញាតឲ្យអភិវឌ្ឍ Feature ថ្មី ដោះស្រាយ Bug ឬសាកល្បងគំនិតថ្មី ដោយមិនប៉ះពាល់ដល់កូដដើម (ជាទូទៅឈ្មោះ main ឬ master)។ នៅពេលរួចរាល់ អាចបញ្ចូល (merge) ការងារនោះមកវិញ។

4.2 បង្កើត និងប្តូរទៅ Branch រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

# មើលបញ្ជី Branch ទាំងអស់
git branch

# បង្កើត Branch ថ្មី
git branch feature-login

# ប្តូរទៅ Branch នោះ
git checkout feature-login

# ឬបង្កើត + ប្តូរក្នុងពាក្យបញ្ជាតែមួយ
git checkout -b feature-login

# របៀបទំនើប (Git ជំនាន់ថ្មី) ប្រើ switch ជំនួស checkout
git switch -c feature-login

4.3 ការបញ្ចូល Branch ចូលគ្នា (merge) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

# ត្រឡប់ទៅ main សិន
git checkout main

# បញ្ចូល feature-login ចូលទៅ main
git merge feature-login

4.4 ការលុប Branch រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

# លុប Branch ដែល merge រួចហើយ
git branch -d feature-login

# បង្ខំលុប (ទោះបីមិនទាន់ merge)
git branch -D feature-login

ចំណាំ៖ ជាទម្លាប់ល្អ គួរបង្កើត Branch ថ្មីមួយសម្រាប់ Feature ឬ Bug Fix នីមួយៗ (ឧ. feature-signup, fix-navbar) ជំនួសឲ្យការសរសេរកូដទាំងអស់ដោយផ្ទាល់លើ main។

❖ 5. ការភ្ជាប់ជាមួយ Remote Repository

5.1 Clone Repository ពី GitHub រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

git clone ទាញយក Repository ទាំងមូល (រួមទាំងប្រវត្តិសាស្ត្រ) ពី GitHub មកកាន់គ្រឿងខ្លួនឯង។

git clone https://github.com/username/project-name.git

5.2 git remoteដែលភ្ជាប់ទៅ Repository ពីចម្ងាយ រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

បើ Repository បង្កើតដោយ git init នៅលើគ្រឿងខ្លួនឯង ត្រូវភ្ជាប់ទៅ GitHub ដោយផ្ទាល់ ដោយប្រើ git remote។

# ភ្ជាប់ទៅ Repository ពីចម្ងាយ ដាក់ឈ្មោះថា origin (ស្តង់ដារ)
git remote add origin https://github.com/username/project-name.git

# មើលបញ្ជី remote ដែលមានស្រាប់
git remote -v

5.3 git pushដែលបញ្ជូនការផ្លាស់ប្តូរទៅ Remote រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

# បញ្ជូន Commit ទៅ GitHub លើកដំបូង (កំណត់ upstream branch)
git push -u origin main

# ពេលក្រោយអាចប្រើខ្លីៗ
git push

5.4 git pull & git fetchដែលទាញយកការផ្លាស់ប្តូរចុងក្រោយ រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

ពាក្យបញ្ជា	ន័យ
git fetch	ទាញយកការផ្លាស់ប្តូរពី Remote មក តែមិនបញ្ចូលចូល Branch បច្ចុប្បន្ន (មើលមុននឹងសម្រេចចិត្ត)
git pull	ស្មើនឹង `git fetch` + `git merge`៖ ទាញយក ហើយបញ្ចូលភ្លាមតែម្ដង

គន្លឹះ៖ ត្រូវ git pull ជានិច្ចមុននឹងចាប់ផ្ដើមធ្វើការនៅដើមថ្ងៃ ដើម្បីធានាថាកូដរបស់អ្នកទាន់សម័យបំផុត ជៀសវាង Conflict ច្រើនពេលក្រោយ។

❖ 6. ការដោះស្រាយ Merge Conflicts

6.1 Merge Conflict កើតឡើងនៅពេលណា? រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Conflict កើតឡើងនៅពេល Git មិនអាចសម្រេចថាតើត្រូវយកកូដមួយណា ព្រោះមនុស្សពីរនាក់បានកែបន្ទាត់ដូចគ្នាខុសគ្នា ក្នុង Branch ផ្សេងគ្នា ហើយកំពុងព្យាយាម merge ចូលគ្នា។

6.2 របៀបអានសញ្ញា Conflict Markers រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

ពេល Conflict កើតឡើង Git នឹងសរសេរសញ្ញាទាំងនេះដាក់ក្នុង File ដោយផ្ទាល់៖

<<<<<<< HEAD
កូដពី Branch បច្ចុប្បន្នរបស់អ្នក
=======
កូដពី Branch ដែលកំពុង merge ចូលមក
>>>>>>> feature-branch

សញ្ញា	ន័យ
<<<<<<< HEAD	ចាប់ផ្ដើមកូដរបស់ Branch បច្ចុប្បន្ន
=======	ចំណុចបំបែករវាងកូដទាំងពីរ
>>>>>>> branch-name	បញ្ចប់កូដរបស់ Branch ដែលកំពុងបញ្ចូលចូលមក

6.3 ដំណោះស្រាយ Conflict ជាជំហានៗ រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

បើក File ដែលមាន Conflict ក្នុង Editor
សម្រេចថាតើត្រូវរក្សាកូដមួយណា (ឬផ្សំទាំងពីរ)
លុបសញ្ញា <<<<<<<, =======, >>>>>>> ចេញទាំងអស់
រក្សាទុក File រួច git add ដាក់ File នោះ
git commit ដើម្បីបញ្ចប់ការ merge

git add resolved-file.txt
git commit -m "ដោះស្រាយ merge conflict"

❖ 7. ការត្រឡប់ក្រោយ (Undoing Changes)

7.1 git restoreដែលត្រឡប់ File ដែលមិនទាន់ Commit រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

# ត្រឡប់ File ក្នុង Working Directory ទៅដូចលើក Commit ចុងក្រោយ
git restore file.txt

# ដក File ចេញពី Staging Area វិញ (មិនលុបការផ្លាស់ប្តូរ)
git restore --staged file.txt

7.2 git resetដែលត្រឡប់ Commit រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

ពាក្យបញ្ជា	ន័យ
git reset --soft HEAD~1	ដក Commit ចុងក្រោយចេញ តែរក្សាការផ្លាស់ប្តូរទុកក្នុង Staging
git reset --mixed HEAD~1	ដក Commit ចេញ ហើយដកចេញពី Staging ដែរ (លំនាំដើម)
git reset --hard HEAD~1	លុប Commit និងការផ្លាស់ប្តូរទាំងអស់ចោលទាំងស្រុង

ប្រយ័ត្ន! git reset --hard លុបទិន្នន័យចោលជាអចិន្ត្រៃយ៍ មិនអាចត្រឡប់មកវិញបានទេ។ ត្រូវប្រាកដថាចង់ធ្វើមុននឹងប្រើ។

7.3 git revertដែលបង្កើត Commit ថ្មីដើម្បីលុបចោលការផ្លាស់ប្តូរ រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

ខុសពី reset, revert មិនលុបប្រវត្តិចោលទេ គឺបង្កើត Commit ថ្មីមួយដែលធ្វើផ្ទុយពី Commit ចាស់ ដែលសុវត្ថិភាពជាងសម្រាប់ប្រើលើ Branch ដែលអ្នកដទៃកំពុងប្រើដែរ។

git revert <commit-hash>

7.4 git stashដែលរក្សាទុកការផ្លាស់ប្តូរជាបណ្តោះអាសន្ន រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

git stash ដាក់ការផ្លាស់ប្តូរដែលមិនទាន់ Commit ទៅកន្លែងផ្ទុកបណ្តោះអាសន្ន ដើម្បីអាចប្តូរទៅ Branch ផ្សេងភ្លាមៗ ដោយមិនចាំបាច់ Commit អ្វីទាំងអស់មុន។

# រក្សាទុកការផ្លាស់ប្តូរបច្ចុប្បន្ន
git stash

# មើលបញ្ជី stash ទាំងអស់
git stash list

# ទាញយកមកវិញ (និងលុបចេញពី stash)
git stash pop

❖ 8. ការធ្វើការជាក្រុមតាមរយៈ GitHub

8.1 Fork Repository រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Fork ជាការចម្លង Repository របស់អ្នកដទៃមកដាក់ក្នុងគណនី GitHub ផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីធ្វើការផ្លាស់ប្តូរដោយសេរី ដោយមិនប៉ះពាល់ដល់ Repository ដើម ដែលប្រើញឹកញាប់សម្រាប់ចូលរួម Open Source Project។

8.2 Pull Request (PR) គឺជាអ្វី? រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Pull Request ជាការស្នើសុំទៅម្ចាស់ Repository ដើម ឲ្យពិនិត្យ និងទទួលយកការផ្លាស់ប្តូររបស់អ្នក (ពី Branch ឬ Fork របស់អ្នក) បញ្ចូលទៅក្នុងកូដដើម។ ជាមធ្យោបាយស្តង់ដារបំផុតសម្រាប់ការសហការលើ GitHub។

ជំហាន	សកម្មភាព
1	Fork ឬបង្កើត Branch ថ្មីសម្រាប់ការងាររបស់អ្នក
2	កែកូដ, Commit, Push ទៅ GitHub
3	ចុច "New Pull Request" នៅលើ GitHub
4	ពន្យល់ពីអ្វីដែលបានផ្លាស់ប្តូរ ក្នុងសេចក្ដីពិពណ៌នា PR
5	រង់ចាំ Code Review និងការអនុម័តពីម្ចាស់ Project

8.3 Code Review និង Collaboration រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Code Review ជាដំណើរការដែលសមាជិកក្រុមផ្សេងទៀតពិនិត្យមើលកូដមុននឹងទទួលយក merge ចូល ដែលជួយចាប់កំហុសដំបូង និងរក្សាគុណភាពកូដ។ លក្ខណៈពិសេសមួយចំនួននៃ GitHub សម្រាប់ការសហការ៖

Issuesដែលកត់ត្រា Bug ឬ Feature Request ដែលត្រូវធ្វើ
Commentsដែលផ្តល់មតិលើកូដជាក់លាក់ក្នុង Pull Request
Assignees / Reviewers កំណត់នរណាទទួលខុសត្រូវលើកិច្ចការនីមួយៗ

❖ 9. Best Practices & .gitignore

9.1 របៀបសរសេរ Commit Message ល្អ រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

មិនល្អ ✗	ល្អ ✓
`fix`	`fix: កែកំហុសទម្រង់នៅទំព័រ Login`
`update stuff`	`feat: បន្ថែមប៊ូតុង Dark Mode`
`asdasd`	`docs: ធ្វើបច្ចុប្បន្នភាព README`

គន្លឹះ៖ ប្រើប្រូបទ type: ពិពណ៌នាខ្លីៗ (ឧ. feat, fix, docs, style, refactor) ធ្វើឲ្យប្រវត្តិការងារងាយស្វែងរក និងអានយល់ក្រោយមកទៀត ដែលគេហៅថា Conventional Commits។

9.2 ការប្រើ .gitignore រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

File .gitignore ប្រាប់ Git ថាកុំតាមដាន File ឬ Folder ជាក់លាក់ (ឧ. password, dependencies, build output) ដើម្បីការពារកុំឲ្យទិន្នន័យរសើប ឬ File ធំៗដែលមិនចាំបាច់ ត្រូវបាន Commit ចូល Repository ដោយចៃដន្យ។

# .gitignore ឧទាហរណ៍
node_modules/
.env
*.log
__pycache__/
.DS_Store

9.3 Git Workflow ដែលគេប្រើប្រាស់ទូទៅ រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Workflow	ការពិពណ៌នា
GitHub Flow	សាមញ្ញបំផុត៖ Branch ថ្មីសម្រាប់ Feature នីមួយៗ, Pull Request, merge ចូល `main` ដោយផ្ទាល់
Git Flow	ស្មុគស្មាញជាង មាន Branch ជាប្រចាំ ដូចជា `develop`, `release`, `hotfix` ស័ក្តិសមសម្រាប់ Project ធំៗ ដែលមានកាលវិភាគចេញផ្សាយច្បាស់លាស់
Trunk-Based Development	អ្នកអភិវឌ្ឍន៍ commit ចូល `main` ញឹកញាប់ (Branch ខ្លីៗ) សម្រាប់ក្រុមធ្វើ Continuous Integration

លំហាត់អនុវត្ត

បង្កើត Repository ថ្មីមួយដោយប្រើ git init ហើយបង្កើត File មួយ រួច Commit ដំបូង។
បង្កើត Branch ថ្មីមួយឈ្មោះ feature-test ហើយកែប្រែ File នោះ រួច Commit ម្តងទៀត។
ត្រឡប់ទៅ main រួច merge feature-test ចូល។
បង្កើត GitHub Repository ថ្មី ហើយ push Project របស់អ្នកទៅ។
សាកល្បងបង្កើត Conflict ដោយចេតនា (កែបន្ទាត់ដូចគ្នាក្នុង ២ Branch) រួចអនុវត្តជំហានដោះស្រាយ Conflict។
សរសេរ .gitignore សម្រាប់ Project របស់អ្នក ដោយដកយក Folder/File ណាដែលមិនចាំបាច់ Commit។