❖ 1. Introduction to C++

1.1 What is C++? រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

C++ គឺជាភាសាសរសេរកម្មវិធីកម្រិតខ្ពស់ (High-Level Programming)​ បង្កើតដោយ Bjarne Stroustrup ឆ្នាំ 1979 នៅក្រុមហ៊ុន Bell Labs ហើយវាជាការអភិវឌ្ឍពីភាសា C ដោយបន្ថែមលក្ខណៈ Object-Oriented Programming (OOP)។

C++ ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ៈ

• Operating Systems (ដូចជា Windows, Linux, MacOS)
• Game Development (ការអភិវឌ្ឍន៍ហ្គេម)
• System Software (កម្មវិធីប្រព័ន្ធ)
• Device Drivers (កម្មវិធីបញ្ជាឧបករណ៍)
• High-Performance Applications (កម្មវិធីដែលត្រូវការល្បឿនលឿន)
• Embedded Systems (ប្រព័ន្ធបង្កប់)

1.2 Features and Benefits of C++ រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

លក្ខណៈពិសេសសំខាន់ៗរបស់ C++៖

1. Object-Oriented Programming (OOP)

C++ គាំទ្រ OOP ដែលធ្វើឱ្យយើងអាចរៀបចំកូដឱ្យមានរចនាសម្ព័ន្ធល្អ និងងាយស្រួលគ្រប់គ្រងសម្រាប់គម្រោងធំៗ។

OOP រួមបញ្ចូលទាំង៖

• Encapsulation (ការរុំបញ្ចូល) - ការលាក់ព័ត៌មានសម្ងាត់
• Inheritance (ការទទួលមរតក) - ការបង្កើតថ្នាក់ថ្មីពីថ្នាក់ចាស់
• Polymorphism (ពហុរូបភាព) - ការប្រើប្រាស់អន្តរមុខតែមួយសម្រាប់ប្រភេទផ្សេងៗ
• Abstraction (ការដកស្រង់) - ការលាក់ព័ត៌មានលម្អិតដែលមិនចាំបាច់

2. Fast and Efficient (លឿន និងមានប្រសិទ្ធភាព)

C++ ត្រូវបាន compile ទៅជា machine code ដោយផ្ទាល់ ធ្វើឱ្យវាមានល្បឿនលឿនខ្លាំង និងប្រើប្រាស់ធនធានប្រព័ន្ធបានល្អ។

3. Portability (ភាពអាចប្តូរបាន)

កូដ C++ អាចដំណើរការលើ platform ផ្សេងៗគ្នា (Windows, Linux, MacOS) ដោយមិនចាំបាច់កែប្រែច្រើន។

4. Rich Library Support (បណ្ណាល័យសម្បូរបែប)

C++ មាន Standard Template Library (STL) ដែលផ្តល់នូវ data structures និង algorithms ជាច្រើនដែលអាចប្រើបានភ្លាមៗ។

5. Memory Management (ការគ្រប់គ្រងអង្គចងចាំ)

C++ អនុញ្ញាតឲ្យគ្រប់គ្រងអង្គចងចាំតាមរយៈ pointers ដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ និងការគ្រប់គ្រងកម្រិតទាប។

6. Multi-Paradigm (គាំទ្រច្រើនប្រភេទ)

C++ គាំទ្រទាំង procedural programming, object-oriented programming, និង generic programming។

1.3 History of C++ (ប្រវត្តិ C++) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Bjarne Stroustrup បានបង្កើត C++ នៅឆ្នាំ 1979 នៅក្នុងក្រុមហ៊ុន Bell Labs។ ដំបូងគាត់ហៅភាសានេះថា "C with Classes" ពីព្រោះវាគឺជាភាសា C ដែលបានបន្ថែម classes។

ប្រវត្តិសង្ខេប៖

• 1979: ចាប់ផ្តើមអភិវឌ្ឍន៍ C++ (ឈ្មោះ "C with Classes")
• 1983: ប្តូរឈ្មោះទៅជា "C++"
• 1985: ចេញ release ជាផ្លូវការលើកដំបូង
• 1998: ISO/IEC ស្តង់ដារ C++98
• 2011: C++11 (ការកែលម្អធំ)
• 2014: C++14
• 2017: C++17
• 2020: C++20
• 2023: C++23

1.4 Structure of a C++ Program (រចនាសម្ព័ន្ធនៃកម្មវិធី C++) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

មុនពេលយើងសិក្សាលម្អិត សូមពិនិត្យមើលកម្មវិធី C++ ដ៏សាមញ្ញបំផុត៖

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    cout << "Hello, World!" << endl;
    return 0;
}

ឥឡូវនេះ សូមពន្យល់ពីផ្នែកនីមួយៗ៖

1.4.1 Meaning of #include

#include គឺជា preprocessor directive ដែលប្រាប់ឱ្យ compiler រួមបញ្ចូល header file មួយទៅក្នុងកម្មវិធី។

#include <iostream> - រួមបញ្ចូល header file ឈ្មោះ iostream ដែលមាន functions សម្រាប់ input/output operations ដូចជា cout និង cin។

ឧទាហរណ៍ header files ផ្សេងទៀត៖

#include <cmath>      // សម្រាប់ mathematical functions
#include <string>     // សម្រាប់ string operations
#include <vector>     // សម្រាប់ vector container
#include <fstream>    // សម្រាប់ file operations

1.4.2 Header Files

Header files គឺជាឯកសារដែលមាន declarations នៃ functions, classes, និង variables ដែលយើងអាចប្រើក្នុងកម្មវិធី។

ប្រភេទនៃ Header Files៖

• Standard Library Headers: មកជាមួយ C++ ដូចជា <iostream>, <cmath>
• User-defined Headers: បង្កើតដោយអ្នកប្រើប្រាស់ ដូចជា "myheader.h"

1.4.3 Namespace (using namespace std;)

Namespace គឺជាវិធីដើម្បីរៀបចំកូដ និងការពារ naming conflicts។ std គឺជា namespace របស់ Standard Library។

ដោយគ្មាន using namespace std;៖

#include <iostream>

int main() {
    std::cout << "Hello, World!" << std::endl;
    return 0;
}

ជាមួយ using namespace std;៖

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    cout << "Hello, World!" << endl;
    return 0;
}

1.4.4 main() Function

int main() គឺជា entry point នៃកម្មវិធី C++ គ្រប់ៗកម្មវិធី។ នៅពេលដែលយើង run កម្មវិធី execution នឹងចាប់ផ្តើមពី main() function។

• int - មានន័យថា main() return តម្លៃជា integer
• main() - ឈ្មោះនៃ function
• { } - កន្លែងសរសេរកូដរបស់ function

1.4.5 return 0;

return 0; ប្រាប់ថាកម្មវិធីបានដំណើរការបញ្ចប់ដោយជោគជ័យ។

• return 0; - កម្មវិធីជោគជ័យ
• return 1; (ឬលេខផ្សេងទៀត) - មានបញ្ហា (error)

1.5 Basic Syntax Rules (ច្បាប់ syntax មូលដ្ឋាន) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

1.5.1 Semicolon (;)

រាល់ statement ក្នុង C++ ត្រូវបញ្ចប់ដោយ semicolon (;)។

int x = 10;        // correct
cout << "Hello";   // correct
int y = 20         // ERROR - missing semicolon

1.5.2 Case Sensitivity

C++ មានលក្ខណៈ case-sensitive មានន័យថា អក្សរធំ និងអក្សរតូចមានអត្ថន័យខុសគ្នា។

int Number = 10;   // Variable ឈ្មោះ Number
int number = 20;   // Variable ឈ្មោះ number (ខុសពី Number)
int NUMBER = 30;   // Variable ឈ្មោះ NUMBER (ខុសពីទាំងពីរខាងលើ)

1.5.3 Curly Braces { }

Curly braces ប្រើដើម្បីកំណត់ block នៃកូដ។

int main() {
    // Code block របស់ main function
    if (true) {
        // Code block របស់ if statement
        cout << "True";
    }
    return 0;
}

ការ Compile និង Run កម្មវិធី C++៖

លើ Windows (ប្រើ MinGW ឬ Visual Studio):

// Compile
g++ myprogram.cpp -o myprogram.exe

// Run
myprogram.exe

លើ Linux/Mac:

// Compile
g++ myprogram.cpp -o myprogram

// Run
./myprogram

1.6 Comments (អត្ថាធិប្បាយ) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Comments គឺជាអត្ថបទដែល compiler មិនយកមកដំណើរការ។ វាប្រើសម្រាប់ពន្យល់កូដឱ្យងាយយល់។

Single-line Comments (//)

ប្រើ // សម្រាប់អត្ថាធិប្បាយតែមួយបន្ទាត់។

// នេះជា comment មួយបន្ទាត់

Multi-line Comments (/* */)

ប្រើ /* */ សម្រាប់អត្ថាធិប្បាយច្រើនបន្ទាត់។

/*
   នេះជា comment ច្រើនបន្ទាត់
   អាចសរសេរច្រើនបន្ទាត់
   យ៉ាងងាយស្រួល
*/

1.7 Variables & Data Types រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

1.7.1 Variables (អថេរ)

Variable គឺជាទីតាំងក្នុង memory ដែលប្រើសម្រាប់រក្សាទុកទិន្នន័យ។ រាល់ variable មានៈ

• Name (ឈ្មោះ) - សម្រាប់សំគាល់ variable
• Type (ប្រភេទ) - កំណត់ប្រភេទទិន្នន័យ
• Value (តម្លៃ) - ទិន្នន័យដែលរក្សាទុក

1.7.2 Variable Declaration និង Initialization

Declaration (ប្រកាស):

int age;           // ប្រកាស variable ឈ្មោះ age ប្រភេទ int
float salary;      // ប្រកាស variable ឈ្មោះ salary ប្រភេទ float
char grade;        // ប្រកាស variable ឈ្មោះ grade ប្រភេទ char

Initialization (ផ្តល់តម្លៃដំបូង):

int age = 25;              // ប្រកាស និងផ្តល់តម្លៃ
float salary = 1500.50;    // ប្រកាស និងផ្តល់តម្លៃ
char grade = 'A';          // ប្រកាស និងផ្តល់តម្លៃ

ប្រកាសច្រើន variables ក្នុងពេលតែមួយ:

int x = 10, y = 20, z = 30;
float a, b, c = 3.14;

1.7.3 Data Types (ប្រភេទទិន្នន័យ)

C++ មានប្រភេទទិន្នន័យជាច្រើន ដែលអាចបែងចែកជា៖

1. Integer Types (ប្រភេទចំនួនគត់)

2. Floating-Point Types (ប្រភេទទសភាគ)

3. Character Type

4. Boolean Type

5. String Type: C++ មាន string type ដែលត្រូវការ #include <string>

#include <string>
using namespace std;

string name = "Sokha";
string message = "Hello, World!";

ឧទាហរណ៍ការប្រើប្រាស់ Data Types:

#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;

int main() {
    // Integer types
    int age = 20;
    short year = 2024;
    long population = 16000000;
    long long bigNumber = 9876543210123456;
    
    // Floating-point types
    float price = 15.99f;
    double pi = 3.14159265359;
    
    // Character
    char grade = 'A';
    
    // Boolean
    bool isPassed = true;
    
    // String
    string name = "Dara";
    
    // បង្ហាញលទ្ធផល
    cout << "Name: " << name << endl;
    cout << "Age: " << age << endl;
    cout << "Grade: " << grade << endl;
    cout << "Price: $" << price << endl;
    cout << "Pi: " << pi << endl;
    cout << "Passed: " << isPassed << endl;
    
    return 0;
}

1.7.4 Naming Rules for Variables

ច្បាប់សម្រាប់ការដាក់ឈ្មោះ variables:

• ត្រូវតែចាប់ផ្តើមដោយអក្សរ (a-z, A-Z) ឬ underscore (_)
• អាចមានអក្សរ, លេខ (0-9), និង underscores
• មិនអាចប្រើ keywords របស់ C++ (ដូចជា int, if, for, while)
• មិនអាចមាន spaces ឬ special characters (លើកលែង _)
• Case-sensitive (myVar និង MyVar ខុសគ្នា)

ឧទាហរណ៍ឈ្មោះត្រឹមត្រូវ:

int studentAge;
float _price;
string firstName;
int count123;
bool isValid;

ឧទាហរណ៍ឈ្មោះមិនត្រឹមត្រូវ:

int 123count;      // ERROR - ចាប់ផ្តើមដោយលេខ
float my-price;    // ERROR - មាន hyphen
string first name; // ERROR - មាន space
int for;           // ERROR - keyword របស់ C++

1.8 Input / Output (cin / cout) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

1.8.1 Output with cout

cout (Console Output) ប្រើសម្រាប់បង្ហាញទិន្នន័យលើ screen។

Syntax:

cout << data;

ឧទាហរណ៍:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    cout << "Hello, World!";                    // បង្ហាញអត្ថបទ
    cout << endl;                                // ចុះបន្ទាត់ថ្មី
    
    int age = 20;
    cout << "Age: " << age;                     // បង្ហាញអត្ថបទ និង variable
    cout << endl;
    
    cout << "Sum: " << 10 + 20 << endl;         // បង្ហាញលទ្ធផល calculation
    
    // បង្ហាញច្រើនតម្លៃក្នុងមួយ statement
    string name = "Sok";
    int score = 95;
    cout << "Student: " << name << ", Score: " << score << endl;
    
    return 0;
}

endl vs \n:

cout << "Line 1" << endl;    // ចុះបន្ទាត់ថ្មី និង flush buffer
cout << "Line 2\n";           // ចុះបន្ទាត់ថ្មី (លឿនជាង)

1.8.2 Input with cin

cin (Console Input) ប្រើសម្រាប់ទទួលយកទិន្នន័យពីអ្នកប្រើប្រាស់។

Syntax:

cin >> variable;

ឧទាហរណ៍:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int age;
    cout << "Enter your age: ";
    cin >> age;
    cout << "Your age is: " << age << endl;
    
    return 0;
}

Input ច្រើន variables:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int day, month, year;
    cout << "Enter date (day month year): ";
    cin >> day >> month >> year;
    cout << "Date: " << day << "/" << month << "/" << year << endl;
    return 0;
}

Input String with Spaces:

#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;

int main() {
    string fullName;
    cout << "Enter your full name: ";
    getline(cin, fullName);  // ប្រើ getline សម្រាប់អានទាំងបន្ទាត់
    cout << "Your name: " << fullName << endl;
    return 0;
}

ឧទាហរណ៍ពេញលេញ Input/Output:

#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;

int main() {
    // ប្រកាស variables
    string studentName;
    int studentAge;
    float studentScore;
    char studentGrade;
    
    // Input ទិន្នន័យ
    cout << "===== Student Information =====" << endl;
    cout << "Enter student name: ";
    getline(cin, studentName);
    cout << "Enter student age: ";
    cin >> studentAge;
    cout << "Enter student score: ";
    cin >> studentScore;
    cout << "Enter student grade (A/B/C/D/F): ";
    cin >> studentGrade;
    
    // Output ទិន្នន័យ
    cout << "\n===== Student Report =====" << endl;
    cout << "Name: " << studentName << endl;
    cout << "Age: " << studentAge << " years old" << endl;
    cout << "Score: " << studentScore << endl;
    cout << "Grade: " << studentGrade << endl;
    return 0;
}

❖ 2. Operators & Expressions in C++

2.1 What are Operators and Expressions? រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Operators (សញ្ញាប្រមាណវិធី)

Operators គឺជានិមិត្តសញ្ញាពិសេសដែលប្រាប់ឱ្យ compiler ធ្វើប្រមាណវិធី (operations) ជាក់លាក់មួយលើ operands។

ឧទាហរណ៍:

int result = 10 + 5;
// + គឺជា operator
// 10 និង 5 គឺជា operands
// 10 + 5 គឺជា expression

Expressions (កន្សោម)

Expression គឺជាបន្សំនៃ variables, values, operators, និង function calls ដែលបង្កើតជាតម្លៃមួយ។

ឧទាហរណ៍ Expressions:

5 + 3                    // Simple expression
x * y + z                // Complex expression
(a + b) / (c - d)        // Expression with parentheses
x++                      // Expression with increment operator
x > y && y < z           // Logical expression

2.2 Const Keyword រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

const keyword ប្រើដើម្បីប្រកាស constants (តម្លៃថេរ) ដែលមិនអាចផ្លាស់ប្តូរបានក្រោយពេលបាន initialize។

Syntax:

const dataType variableName = value;

ឧទាហរណ៍:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    const double PI = 3.14159;
    const int DAYS_IN_WEEK = 7;
    const string SCHOOL_NAME = "ABC High School";
    cout << "PI: " << PI << endl;
    cout << "Days in week: " << DAYS_IN_WEEK << endl;
    cout << "School: " << SCHOOL_NAME << endl;    
    return 0;
}

អត្ថប្រយោជន៍នៃ const:

• ការពារតម្លៃពីការផ្លាស់ប្តូរដោយចៃដន្យ
• ធ្វើឱ្យកូដងាយស្រួលអាន និងយល់
• ជួយ compiler optimize កូដបានល្អជាង
• ងាយស្រួលកែតម្លៃក្នុងទីតាំងតែមួយ

2.3 Arithmetic Operators (សញ្ញាគណិត) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Arithmetic operators ប្រើសម្រាប់ធ្វើប្រមាណវិធីគណិតវិទ្យា។

ឧទាហរណ៍:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int a = 20, b = 6;
    
    cout << "a + b = " << (a + b) << endl;  // 26
    cout << "a - b = " << (a - b) << endl;  // 14
    cout << "a * b = " << (a * b) << endl;  // 120
    cout << "a / b = " << (a / b) << endl;  // 3 (integer division)
    cout << "a % b = " << (a % b) << endl;  // 2 (remainder)
    
    // Division ជាមួយ floating-point
    double x = 20.0, y = 6.0;
    cout << "x / y = " << (x / y) << endl;  // 3.33333
    
    return 0;
}

Modulus Operator (%)

Modulus operator ផ្តល់នូវនៃសល់នៃការចែក។ វាដំណើរការតែជាមួយ integers ប៉ុណ្ណោះ។

ការប្រើប្រាស់ Modulus:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int num;
    cout << "Enter a number: ";
    cin >> num;
    // ពិនិត្យថាលេខគូ ឬសេស
    if (num % 2 == 0) {
        cout << num << " is even" << endl;
    } else {
        cout << num << " is odd" << endl;
    }
    return 0;
}

2.4 Assignment Operators (សញ្ញាផ្តល់តម្លៃ) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Assignment operators ប្រើដើម្បីផ្តល់តម្លៃទៅឱ្យ variables។

ឧទាហរណ៍:

#include <iostream>
using namespace std;
int main() {
    int x = 10;

    x += 5;   // x = x + 5
    cout << "After x += 5: x = " << x << endl;  // 15
    
    x -= 3;   // x = x - 3
    cout << "After x -= 3: x = " << x << endl;  // 12
    
    x *= 2;   // x = x * 2
    cout << "After x *= 2: x = " << x << endl;  // 24
    
    x /= 4;   // x = x / 4
    cout << "After x /= 4: x = " << x << endl;  // 6

    return 0;
}

2.5 Comparison Operators (សញ្ញាប្រៀបធៀប) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Comparison operators ប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបតម្លៃពីរ។ លទ្ធផលគឺ boolean (true ឬ false)។

ឧទាហរណ៍:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int a = 10, b = 20;
    
    cout << "a = " << a << ", b = " << b << endl;
    cout << "a == b: " << (a == b) << endl;  // 0 (false)
    cout << "a != b: " << (a != b) << endl;  // 1 (true)
    cout << "a > b: " << (a > b) << endl;    // 0 (false)
    cout << "a < b: " << (a < b) << endl;    // 1 (true)
    cout << "a >= b: " << (a >= b) << endl;  // 0 (false)
    cout << "a <= b: " << (a <= b) << endl;  // 1 (true)
    
    return 0;
}

2.6 Logical Operators (សញ្ញាតក្ក) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Logical operators ប្រើសម្រាប់បញ្ចូលគ្នានូវលក្ខខណ្ឌច្រើន។

Truth Tables

AND (&&) Operator:

OR (||) Operator:

NOT (!) Operator:

ឧទាហរណ៍:

#include <iostream>
using namespace std;
int main() {

    // AND operator (&&)
    int age = 20;
    bool hasID = true;
    if (age >= 18 && hasID) {
        cout << "You can enter the club" << endl;
    }
    
    // OR operator (||)
    bool isWeekend = false;
    bool isHoliday = true;
    if (isWeekend || isHoliday) {
        cout << "You can relax today!" << endl;
    }
    
    bool isRaining = false; // NOT operator (!)
    if (!isRaining) {
        cout << "You can go outside" << endl;
    }
    
    return 0;
}

2.7 Increment and Decrement Operators (++ --) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Increment និង Decrement operators ប្រើសម្រាប់បន្ថែម ឬដក 1 ពី variable។

ឧទាហរណ៍:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int a = 5, b = 5;
    
    cout << "Initial: a = " << a << ", b = " << b << endl;
    
    // Pre-increment
    cout << "++a = " << ++a << endl;  // បង្ហាញ 6, a = 6
    cout << "a = " << a << endl;      // a = 6
    
    // Post-increment
    cout << "b++ = " << b++ << endl;  // បង្ហាញ 5, b = 6
    cout << "b = " << b << endl;      // b = 6
    
    // Pre-decrement
    cout << "--a = " << --a << endl;  // បង្ហាញ 5, a = 5
    
    // Post-decrement
    cout << "b-- = " << b-- << endl;  // បង្ហាញ 6, b = 5
    
    return 0;
}

ភាពខុសគ្នារវាង Pre និង Post:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int x = 5;
    int y = ++x;  // Pre-increment: x = 6, y = 6
    
    int a = 5;
    int b = a++;  // Post-increment: a = 6, b = 5
    
    cout << "x = " << x << ", y = " << y << endl;
    cout << "a = " << a << ", b = " << b << endl;
    
    return 0;
}

❖ 3. Mathematical Functions in C++

3.1 Header <cmath> រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

C++ ផ្តល់នូវ mathematical functions ជាច្រើនក្នុង <cmath> header file។ ដើម្បីប្រើ functions ទាំងនេះ យើងត្រូវរួមបញ្ចូល header នេះ។

#include <cmath>

ឧទាហរណ៍មូលដ្ឋាន:

#include <iostream>
#include <cmath>
using namespace std;

int main() {
    double num = 16.0;
    double result = sqrt(num);  // ការ៉េ 16
    
    cout << "Square root of " << num << " is " << result << endl;
    
    return 0;
}

3.2 Basic Mathematical Functions រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

3.2.1 sqrt() - Square Root (ការ៉េ)

ផ្តល់នូវការ៉េនៃលេខ។

Syntax: double sqrt(double x)

#include <iostream>
#include <cmath>
using namespace std;

int main() {
    double numbers[] = {4, 9, 16, 25, 2};
    
    for (int i = 0; i < 5; i++) {
        cout << "sqrt(" << numbers[i] << ") = " 
             << sqrt(numbers[i]) << endl;
    }
    
    return 0;
}

// Output:
// sqrt(4) = 2
// sqrt(9) = 3
// sqrt(16) = 4
// sqrt(25) = 5
// sqrt(2) = 1.41421

3.2.2 pow() - Power (ស្វ័យគុណ)

គណនា x រំលេក y (x^y)។

Syntax: double pow(double x, double y)

#include <iostream>
#include <cmath>
using namespace std;
int main() {
    cout << "2^3 = " << pow(2, 3) << endl;      // 8
    cout << "5^2 = " << pow(5, 2) << endl;      // 25
    cout << "10^0 = " << pow(10, 0) << endl;    // 1
    cout << "4^0.5 = " << pow(4, 0.5) << endl;  // 2 (same as sqrt(4))
    cout << "2^-1 = " << pow(2, -1) << endl;    // 0.5
    
    return 0;
}

3.2.3 abs() - Absolute Value (តម្លៃដាច់ខាត)

ផ្តល់នូវតម្លៃដាច់ខាតនៃលេខ (តម្លៃវិជ្ជមាន)។

Syntax:

• int abs(int x) - សម្រាប់ integers
• double fabs(double x) - សម្រាប់ floating-point

#include <iostream>
#include <cmath>
using namespace std;
int main() {
    int a = -10;
    double b = -15.5;
    
    cout << "abs(" << a << ") = " << abs(a) << endl;      // 10
    cout << "fabs(" << b << ") = " << fabs(b) << endl;    // 15.5
    
    // ឧទាហរណ៍ការប្រើ: រកចម្ងាយរវាងពីរចំណុច
    int point1 = 5, point2 = -3;
    int distance = abs(point1 - point2);
    cout << "Distance: " << distance << endl;  // 8
    
    return 0;
}

3.2.4 ceil() - Ceiling (បង្គត់ឡើងលើ)

បង្គត់លេខទៅជាលេខគត់ដែលធំជាងឬស្មើ (បង្គត់ឡើងលើ)។

Syntax: double ceil(double x)

#include <iostream>
#include <cmath>
using namespace std;

int main() {
    cout << "ceil(4.2) = " << ceil(4.2) << endl;    // 5
    cout << "ceil(4.8) = " << ceil(4.8) << endl;    // 5
    cout << "ceil(-4.2) = " << ceil(-4.2) << endl;  // -4
    cout << "ceil(5.0) = " << ceil(5.0) << endl;    // 5
    return 0;
}

3.2.5 floor() - Floor (បង្គត់ចុះក្រោម)

បង្គត់លេខទៅជាលេខគត់ដែលតូចជាងឬស្មើ (បង្គត់ចុះក្រោម)។

Syntax: double floor(double x)

#include <iostream>
#include <cmath>
using namespace std;

int main() {
    cout << "floor(4.2) = " << floor(4.2) << endl;    // 4
    cout << "floor(4.8) = " << floor(4.8) << endl;    // 4
    cout << "floor(-4.2) = " << floor(-4.2) << endl;  // -5
    cout << "floor(5.0) = " << floor(5.0) << endl;    // 5
    
    return 0;
}

3.2.6 round() - Round (បង្គត់ទៅជិតបំផុត)

បង្គត់លេខទៅជាលេខគត់ដែលជិតបំផុត។

Syntax: double round(double x)

#include <iostream>
#include <cmath>
using namespace std;

int main() {
    cout << "round(4.2) = " << round(4.2) << endl;    // 4
    cout << "round(4.5) = " << round(4.5) << endl;    // 5
    cout << "round(4.8) = " << round(4.8) << endl;    // 5
    cout << "round(-4.5) = " << round(-4.5) << endl;  // -5
    
    return 0;
}

ឧទាហរណ៍ - Basic Math Functions:

#include <iostream>
#include <cmath>
#include <iomanip>  // សម្រាប់ setprecision
using namespace std;
int main() {
    double num;
    cout << "Enter a number: "; cin >> num;
    cout << fixed << setprecision(2);  // បង្ហាញ 2 ខ្ទង់ទសភាគ
    cout << "\n===== Math Functions Results =====" << endl;
    cout << "Original number: " << num << endl;
    cout << "Square root: " << sqrt(num) << endl;
    cout << "Square (num^2): " << pow(num, 2) << endl;
    cout << "Cube (num^3): " << pow(num, 3) << endl;
    cout << "Absolute value: " << fabs(num) << endl;
    cout << "Floor: " << floor(num) << endl;
    cout << "Rounded: " << round(num) << endl;
    return 0;
}

3.3 Trigonometric Functions (អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

C++ ផ្តល់អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រដែលប្រើ radians (មិនមែន degrees)។

3.3.1 sin() - Sine

Syntax: double sin(double x) ដែល x ជា radians

3.3.2 cos() - Cosine

Syntax: double cos(double x) ដែល x ជា radians

3.3.3 tan() - Tangent

Syntax: double tan(double x) ដែល x ជា radians

ឧទាហរណ៍:

#include <iostream>
#include <cmath>
#include <iomanip> // សម្រាប់ setprecision() កំណត់ចំនួនខ្ទង់ទសភាគ
using namespace std;

int main() {
    const double PI = 3.14159265359;
    double degrees;
    
    cout << "Enter angle in degrees: ";
    cin >> degrees;
    
    // បម្លែងពី degrees ទៅ radians
    double radians = degrees * PI / 180.0;
    
    cout << fixed << setprecision(4);
    cout << "\nAngle: " << degrees << " degrees = " << radians << " radians" << endl;

    cout << "sin(" << degrees << "°) = " << sin(radians) << endl;
    cout << "cos(" << degrees << "°) = " << cos(radians) << endl;
    cout << "tan(" << degrees << "°) = " << tan(radians) << endl;
    
    return 0;
}

Inverse Trigonometric Functions:

• asin(x) - Arc sine (sin⁻¹)
• acos(x) - Arc cosine (cos⁻¹)
• atan(x) - Arc tangent (tan⁻¹)

3.4 Exponential & Logarithmic Functions រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

3.4.1 exp() - Exponential (e^x)

គណនា e រំលេក x (e^x) ដែល e ≈ 2.71828

Syntax: double exp(double x)

#include <iostream>
#include <cmath>
using namespace std;

int main() {
    cout << "e^0 = " << exp(0) << endl;    // 1
    cout << "e^1 = " << exp(1) << endl;    // 2.71828
    cout << "e^2 = " << exp(2) << endl;    // 7.38906
    cout << "e^-1 = " << exp(-1) << endl;  // 0.367879
    
    return 0;
}

3.4.2 log() - Natural Logarithm (ln)

គណនា logarithm base e (natural logarithm)

Syntax: double log(double x)

#include <iostream>
#include <cmath>
using namespace std;

int main() {
    cout << "ln(1) = " << log(1) << endl;      // 0
    cout << "ln(e) = " << log(exp(1)) << endl; // 1
    cout << "ln(10) = " << log(10) << endl;    // 2.30259
    
    return 0;
}

3.4.3 log10() - Base-10 Logarithm

គណនា logarithm base 10

Syntax: double log10(double x)

#include <iostream>
#include <cmath>
using namespace std;

int main() {
    cout << "log10(1) = " << log10(1) << endl;       // 0
    cout << "log10(10) = " << log10(10) << endl;     // 1
    cout << "log10(100) = " << log10(100) << endl;   // 2
    cout << "log10(1000) = " << log10(1000) << endl; // 3
    
    return 0;
}

❖ 4. Control Structures in C++

Control Structures គឺជាសេចក្តីបង្គាប់ដែលគ្រប់គ្រងលំដាប់នៃការប្រតិបត្តិ (execution flow) នៃកម្មវិធី។ វាអនុញ្ញាតឱ្យកម្មវិធីធ្វើការសម្រេចចិត្ត និងធ្វើការដដែលៗ។

Control Structures មាន 3 ប្រភេទសំខាន់ៗ៖

• Sequence Control Structure - ប្រតិបត្តិកូដតាមលំដាប់
• Selection Control Structure - ជ្រើសរើសផ្លូវប្រតិបត្តិ
• Iteration Control Structure - ធ្វើកូដដដែលៗ

4.1 Sequence Control Structure រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Definition (និយមន័យ)

Sequence Control Structure (ឬហៅថា Sequential Control Structure) គឺជារចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងដែលប្រតិបត្តិ statements តាមលំដាប់ពីលើទៅក្រោម គ្មានការលោត ឬរំលង។

Execution Flow (លំហូរការប្រតិបត្តិ)

ក្នុង Sequence Control Structure:

• Statements ត្រូវបានប្រតិបត្តិតាមលំដាប់ពីលើទៅក្រោម
• Statement មួយត្រូវបញ្ចប់មុនពេល statement បន្ទាប់ចាប់ផ្តើម
• គ្មានការរំលង ឬលោតទៅ statement ផ្សេង
• គ្រប់ statement ទាំងអស់នឹងត្រូវបានប្រតិបត្តិតែម្តង

Statement Order (លំដាប់ statement)

លំដាប់នៃ statements មានសារៈសំខាន់ណាស់។ ការផ្លាស់ប្តូរលំដាប់អាចផ្លាស់ប្តូរលទ្ធផល។

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    // Example 1: Correct sequence
    int x = 5;
    int y = 10;
    int sum = x + y;
    cout << "Sum: " << sum << endl;  // Output: 15
    
    // Example 2: Order matters
    int a = 3;
    int b = a * 2;  // b = 6
    a = 10;         // a = 10
    // b នៅតែ 6 ព្រោះវាត្រូវបានគណនាមុនពេល a ត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរ
    
    return 0;
}

Expression Evaluation (ការវាយតម្លៃកន្សោម)

Expressions ត្រូវបានវាយតម្លៃតាមលំដាប់អាទិភាព (precedence) របស់ operators។

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int result;
    
    // លំដាប់អាទិភាព: *, / មុន +, -
    result = 2 + 3 * 4;        // 2 + 12 = 14 (មិនមែន 20)
    cout << result << endl;
    
    // ប្រើវង់ក្រចកដើម្បីប្តូរលំដាប់
    result = (2 + 3) * 4;      // 5 * 4 = 20
    cout << result << endl;
    
    // Expression ស្មុគស្មាញ
    int a = 5, b = 10, c = 2;
    result = a + b * c - a / c;  // 5 + 20 - 2 = 23
    cout << result << endl;
    
    return 0;
}

ឧទាហរណ៍ពេញលេញ - Sequence Control Structure:

#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;

int main() {
    // Program គណនាពន្ធ និងតម្លៃសរុប
    
    // Input
    double price;
    cout << "Enter product price: $";
    cin >> price;
    
    // Processing (តាមលំដាប់)
    double taxRate = 0.10;           // 10% tax
    double taxAmount = price * taxRate;
    double totalPrice = price + taxAmount;
    double discount = 0;
    
    // ពិនិត្យ discount (ដោយនៅតែធ្វើតាមលំដាប់)
    if (price > 100) {
        discount = totalPrice * 0.05;  // 5% discount
        totalPrice = totalPrice - discount;
    }
    
    // Output
    cout << "\n===== Receipt =====" << endl;
    cout << "Original Price: $" << price << endl;
    cout << "Tax (10%): $" << taxAmount << endl;
    cout << "Discount: $" << discount << endl;
    cout << "Total Price: $" << totalPrice << endl;
    
    return 0;
}

4.2 Conditional Control Structure រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Definition (និយមន័យ)

Selection Control Structure គឺជារចនាសម្ព័ន្ធដែលអនុញ្ញាតឱ្យកម្មវិធីធ្វើការសម្រេចចិត្ត និងជ្រើសរើសផ្លូវប្រតិបត្តិផ្សេងៗគ្នា ដោយផ្អែកលើលក្ខខណ្ឌ។

4.2.1 if Statement

if statement ប្រើសម្រាប់ប្រតិបត្តិកូដ ប្រសិនបើលក្ខខណ្ឌជា true។

Syntax:

if (condition) {
    // code ប្រតិបត្តិ ប្រសិនបើ condition ជា true
}

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int age;
    cout << "Enter your age: ";
    cin >> age;
    
    if (age >= 18) {
        cout << "You are an adult." << endl;
        cout << "You can vote!" << endl;
    }
    
    cout << "Program ends." << endl;
    
    return 0;
}

4.2.2 if-else Statement

if-else statement ប្រើសម្រាប់ប្រតិបត្តិកូដមួយ ប្រសិនបើលក្ខខណ្ឌជា true និងកូដផ្សេងទៀត ប្រសិនបើលក្ខខណ្ឌជា false។

Syntax:

if (condition) {
    // code ប្រតិបត្តិ ប្រសិនបើ condition ជា true
} else {
    // code ប្រតិបត្តិ ប្រសិនបើ condition ជា false
}

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int num;
    cout << "Enter a number: ";
    cin >> num;
    
    if (num % 2 == 0) {
        cout << num << " is EVEN" << endl;
    } else {
        cout << num << " is ODD" << endl;
    }
    
    return 0;
}

4.2.3 if-else if-else Statement

if-else if-else statement ប្រើសម្រាប់ពិនិត្យលក្ខខណ្ឌច្រើន។

Syntax:

if (condition1) {
    // code ប្រតិបត្តិ ប្រសិនបើ condition1 ជា true
} else if (condition2) {
    // code ប្រតិបត្តិ ប្រសិនបើ condition2 ជា true
} else if (condition3) {
    // code ប្រតិបត្តិ ប្រសិនបើ condition3 ជា true
} else {
    // code ប្រតិបត្តិ ប្រសិនបើគ្មានលក្ខខណ្ឌណាមួយជា true
}

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int score;
    cout << "Enter your score (0-100): ";
    cin >> score;
    
    if (score >= 90) {
        cout << "Grade: A (Excellent!)" << endl;
    } else if (score >= 80) {
        cout << "Grade: B (Very Good)" << endl;
    } else if (score >= 70) {
        cout << "Grade: C (Good)" << endl;
    } else if (score >= 60) {
        cout << "Grade: D (Pass)" << endl;
    } else {
        cout << "Grade: F (Fail)" << endl;
    }
    
    return 0;
}

4.2.4 switch Statement

switch statement ប្រើសម្រាប់ពិនិត្យតម្លៃច្រើនដ៏ជាក់លាក់។ វាងាយស្រួលអាននិងប្រើប្រសិនបើមានករណីច្រើន។

Syntax:

switch (expression) {
    case value1:
        // code សម្រាប់ value1
        break;
    case value2:
        // code សម្រាប់ value2
        break;
    case value3:
        // code សម្រាប់ value3
        break;
    default:
        // code ប្រសិនបើគ្មាន case ណាមួយត្រូវ
}

ឧទាហរណ៍ - Menu Selection:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int choice;
    
    cout << "======== Menu ========" << endl;
    cout << " 1. Addition(+)       " << endl;
    cout << " 2. Subtraction(-)    " << endl;
    cout << " 3. Multiplication(*) " << endl;
    cout << " 4. Division(/)       " << endl;
    cout << "Enter your choice: ";
    cin >> choice;
    
    double a, b, result;
    
    switch (choice) {
        case 1:
            cout << "Enter two numbers: ";
            cin >> a >> b;
            result = a + b;
            cout << "Result: " << result << endl;
            break;
            
        case 2:
            cout << "Enter two numbers: ";
            cin >> a >> b;
            result = a - b;
            cout << "Result: " << result << endl;
            break;
            
        case 3:
            cout << "Enter two numbers: ";
            cin >> a >> b;
            result = a * b;
            cout << "Result: " << result << endl;
            break;
            
        case 4:
            cout << "Enter two numbers: ";
            cin >> a >> b;
            if (b != 0) {
                result = a / b;
                cout << "Result: " << result << endl;
            } else {
                cout << "Error: Division by zero!" << endl;
            }
            break;
            
        default:
            cout << "Invalid choice!" << endl;
    }
    
    return 0;
}

ឧទាហរណ៍ - Days of the Week:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int day;
    cout << "Enter day number (1-7): ";
    cin >> day;
    
    switch (day) {
        case 1:
            cout << "Monday" << endl;
            break;
        case 2:
            cout << "Tuesday" << endl;
            break;
        case 3:
            cout << "Wednesday" << endl;
            break;
        case 4:
            cout << "Thursday" << endl;
            break;
        case 5:
            cout << "Friday" << endl;
            break;
        case 6:
            cout << "Saturday" << endl;
            break;
        case 7:
            cout << "Sunday" << endl;
            break;
        default:
            cout << "Invalid day number!" << endl;
    }
    
    return 0;
}

4.3 Loop Control Structure រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Definition (និយមន័យ)

Iteration Control Structure (Loop) គឺជារចនាសម្ព័ន្ធដែលអនុញ្ញាតឱ្យកម្មវិធីធ្វើកូដដដែលៗច្រើនដង ដោយផ្អែកលើលក្ខខណ្ឌ។

C++ មាន loop 3 ប្រភេទ៖

• for loop - ប្រើនៅពេលចំនួនដងដឹងជាមុន
• while loop - ប្រើនៅពេលចំនួនដងមិនដឹងជាមុន
• do-while loop - ដូច while តែប្រតិបត្តិយ៉ាងហោចណាស់ម្តង

4.3.1 for Loop

for loop ប្រើនៅពេលយើងដឹងចំនួនដងដែលត្រូវធ្វើដដែលៗ។

Syntax:

for (initialization; condition; increment/decrement) {
    // code ត្រូវធ្វើដដែលៗ
}

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    // បង្ហាញលេខពី 1 ដល់ 10
    for (int i = 1; i <= 10; i++) {
        cout << i << " ";
    }
    cout << endl;
    
    return 0;
}
// Output: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

ឧទាហរណ៍ - គណនាផលបូក:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int n, sum = 0;
    
    cout << "Enter a number: ";
    cin >> n;
    
    // គណនាផលបូកពី 1 ដល់ n
    for (int i = 1; i <= n; i++) {
        sum += i;  // sum = sum + i
    }
    
    cout << "Sum from 1 to " << n << " = " << sum << endl;
    
    return 0;
}

ឧទាហរណ៍ - Multiplication Table:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int num;
    
    cout << "Enter a number: ";
    cin >> num;
    
    cout << "\n===== Multiplication Table of " << num << " =====" << endl;
    
    for (int i = 1; i <= 10; i++) {
        cout << num << " x " << i << " = " << (num * i) << endl;
    }
    
    return 0;
}

4.3.2 while Loop

while loop ប្រើនៅពេលយើងមិនដឹងចំនួនដងជាមុន។ វាពិនិត្យលក្ខខណ្ឌមុនពេលប្រតិបត្តិ។

Syntax:

while (condition) {
    // code ត្រូវធ្វើដដែលៗ
}

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int i = 1;

    while (i <= 5) {
        cout << i << " ";
        i++;  // សំខាន់ណាស់! បើមិនមាន loop នឹងមិនបញ្ចប់
    }
    cout << endl;

    return 0;
}
// Output: 1 2 3 4 5

4.3.3 do-while Loop

do-while loop ដូច while loop តែវាពិនិត្យលក្ខខណ្ឌបន្ទាប់ពីប្រតិបត្តិ។ ដូច្នេះវាប្រតិបត្តិយ៉ាងហោចណាស់ម្តង។

Syntax:

do {
    // code ត្រូវធ្វើដដែលៗ
} while (condition);

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int choice;
    
    do {
        cout << "\n===== Menu =====" << endl;
        cout << "1. Say Hello" << endl;
        cout << "2. Display Date" << endl;
        cout << "3. Exit" << endl;
        cout << "Enter choice: ";
        cin >> choice;
        
        switch (choice) {
            case 1:
                cout << "Hello, User!" << endl;
                break;
            case 2:
                cout << "Today is a beautiful day!" << endl;
                break;
            case 3:
                cout << "Goodbye!" << endl;
                break;
            default:
                cout << "Invalid choice!" << endl;
        }
    } while (choice != 3);
    return 0;
}

ប្រៀបធៀប Loop Types:

4.3.4 Loop Control Statements

break Statement

break ប្រើដើម្បីចេញពី loop ភ្លាមៗ។

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int age;
    bool hasLicense;
    
    cout << "Enter your age: ";
    cin >> age;
    
    if (age >= 18) {
        cout << "Do you have a license? (1=Yes, 0=No): ";
        cin >> hasLicense;
        
        if (hasLicense) {
            cout << "You can drive!" << endl;
        } else {
            cout << "You need a license to drive." << endl;
        }
    } else {
        cout << "You are too young to drive." << endl;
    }
    
    return 0;
}

4.4.2 Nested Loops (loop ក្នុង loop)

Loop មួយអាចស្ថិតក្នុង loop មួយទៀត។ គេហៅថា nested loops។

ឧទាហរណ៍ - ត្រង្គម:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int rows, cols;
    
    cout << "Enter number of rows: ";
    cin >> rows;
    cout << "Enter number of columns: ";
    cin >> cols;
    
    for (int i = 1; i <= rows; i++) {
        for (int j = 1; j <= cols; j++) {
            cout << "* ";
        }
        cout << endl;
    }
    
    return 0;
}

// ប្រសិនបើ rows=3, cols=5:
// * * * * *
// * * * * *
// * * * * *

ឧទាហរណ៍ - Multiplication Table 1-10:

#include <iostream>
#include <iomanip>
using namespace std;

int main() {
    cout << "===== Multiplication Table (1-10) =====" << endl;
    
    for (int i = 1; i <= 10; i++) {
        for (int j = 1; j <= 10; j++) {
            cout << setw(4) << (i * j);
        }
        cout << endl;
    }
    
    return 0;
}

4.4.3 Nested Conditions + Nested Loops

អ្នកអាចបញ្ចូលគ្នា nested conditions និង nested loops។

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    // បង្ហាញត្រីកោណមុំកែង
    int n;
    cout << "Enter size: ";
    cin >> n;
    
    for (int i = 1; i <= n; i++) {
        for (int j = 1; j <= n; j++) {
            // nested condition
            if (j <= i) {
                cout << "* ";
            }
        }
        cout << endl;
    }
    
    return 0;
}

// ប្រសិនបើ n=5:
// *
// * *
// * * *
// * * * *
// * * * * *

❖ 5. Functions in C++

5.1 Introduction to Functions រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Definition of Function (និយមន័យ)

Function គឺជា block នៃកូដដែលត្រូវបានរៀបចំឡើងដើម្បីធ្វើកិច្ចការជាក់លាក់មួយ។ Function អាចត្រូវបានហៅប្រើច្រើនដងក្នុងកម្មវិធី។

Function មានបួនផ្នែកសំខាន់ៗ៖

• Return Type - ប្រភេទទិន្នន័យដែល function return (ឬ void ប្រសិនបើមិន return)
• Function Name - ឈ្មោះសម្រាប់សំគាល់ function
• Parameters - input values (optional)
• Function Body - កូដដែលត្រូវប្រតិបត្តិ

Why We Use Functions (ហេតុអ្វីប្រើ Functions)

1. Code Reusability (ការប្រើកូដឡើងវិញ)

សរសេរកូដតែម្តង ហើយប្រើវាច្រើនកន្លែង។

2. Code Organization (ការរៀបចំកូដ)

ធ្វើឱ្យកម្មវិធីមានរចនាសម្ព័ន្ធល្អ និងងាយស្រួលយល់។

3. Easy Maintenance (ងាយស្រួលថែរក្សា)

កែប្រែកូដនៅកន្លែងតែមួយ ប៉ះពាល់គ្រប់កន្លែងដែលប្រើ function នោះ។

4. Reduce Complexity (កាត់បន្ថយភាពស្មុគស្មាញ)

បែងចែកបញ្ហាធំជាបញ្ហាតូចៗ។

5. Team Collaboration (ការងារជាក្រុម)

អ្នកផ្សេងៗអាចសរសេរ functions ផ្សេងៗគ្នា។

Structure of a Function (រចនាសម្ព័ន្ធ Function)

returnType functionName(parameter1, parameter2, ...) {
    // Function body
    // Statements
    return value;  // (optional - អាស្រ័យលើ return type)
}

ឧទាហរណ៍:

int add(int a, int b) {
    int sum = a + b;
    return sum;
}

ពន្យល់៖

• int - Return type (function នេះ return integer)
• add - Function name
• (int a, int b) - Parameters (ទទួល 2 integers)
• return sum; - Return statement

Function Prototype (ប្រកាសជាមុន)

Function prototype គឺជាការប្រកាស function មុនពេលកំណត់វា។ វាប្រាប់ compiler អំពី function signature។

Syntax:

returnType functionName(parameterTypes);

ឧទាហរណ៍:

#include <iostream>
using namespace std;

// Function Prototypes
int add(int, int);
void greet();
double calculateArea(double);

int main() {
    // ហៅ functions
    int result = add(5, 3);
    greet();
    double area = calculateArea(5.0);
    
    return 0;
}

// Function Definitions
int add(int a, int b) {
    return a + b;
}

void greet() {
    cout << "Hello!" << endl;
}

double calculateArea(double radius) {
    return 3.14159 * radius * radius;
}

Function Call (ការហៅ Function)

ដើម្បីប្រើ function យើងត្រូវហៅវា (call it)។

#include <iostream>
using namespace std;

// Function definition
void displayMessage() {
    cout << "Welcome to C++ Programming!" << endl;
}
int main() {
    cout << "Start of program" << endl;
    // Function call
    displayMessage();
    displayMessage();  // អាចហៅច្រើនដង
    cout << "End of program" << endl;
    return 0;
}

// Output:
// Start of program
// Welcome to C++ Programming!
// Welcome to C++ Programming!
// End of program

5.2 Types of Functions រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

5.2.1 Built-in Functions (Library Functions)

Built-in functions គឺជា functions ដែល C++ ផ្តល់ឱ្យរួចស្រេចហើយ។ យើងគ្រាន់តែប្រើវាតាមរយៈ header files។

ឧទាហរណ៍ Built-in Functions:

#include <iostream>
#include <cmath>
#include <string>
using namespace std;
int main() {
    // Built-in functions from <cmath>
    double num = 16.0;
    cout << "sqrt(16) = " << sqrt(num) << endl;
    cout << "pow(2, 3) = " << pow(2, 3) << endl;
    // Built-in functions from <string>
    string text = "Hello";
    cout << "Length: " << text.length() << endl;
    return 0;
}

5.2.2 User-defined Functions

User-defined functions គឺជា functions ដែលយើងបង្កើតដោយខ្លួនឯងដើម្បីធ្វើកិច្ចការជាក់លាក់។

#include <iostream>
using namespace std;

// User-defined function
int findMax(int a, int b) {
    if (a > b) {
        return a;
    } else {
        return b;
    }
}

// User-defined function
bool isEven(int num) {
    return (num % 2 == 0);
}

int main() {
    int x = 10, y = 25;
    
    cout << "Maximum: " << findMax(x, y) << endl;
    cout << "Is 10 even? " << isEven(10) << endl;
    
    return 0;
}

5.3 Parameters and Return Types រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

5.3.1 No Parameter and No Return Type

Function មិនទទួល input និងមិន return output។

#include <iostream>
using namespace std;

void displayWelcome() {
    cout << "========================================" << endl;
    cout << "  Welcome to Student Management System  " << endl;
    cout << "========================================" << endl;
}

int main() {
    displayWelcome();
    
    // កូដផ្សេងទៀត...
    
    return 0;
}

5.3.2 With Parameter and No Return Type

Function ទទួល input តែមិន return output។

#include <iostream>
using namespace std;

void displaySquare(int num) {
    int square = num * num;
    cout << "Square of " << num << " is " << square << endl;
}

void user(string name) {
    cout << "Hello, " << name << "!" << endl;
    cout << "Welcome to our program!" << endl;
}

int main() {
    displaySquare(5);
    displaySquare(10);
    
    user("Sokha");
    user("Dara");
    
    return 0;
}

5.3.3 No Parameter and With Return Type

Function មិនទទួល input តែ return output។

#include <iostream>
using namespace std;

int RandomNumber() {
    // សម្រាប់ឧទាហរណ៍ យើង return fixed value
    return 42;
}

double Pi() {
    return 3.14159;
}

string Day() {
    return "Monday";
}

int main() {
    int num = RandomNumber();
    double pi = Pi();
    string day = Day();
    
    cout << "Random number: " << num << endl;
    cout << "Pi value: " << pi << endl;
    cout << "Today is: " << day << endl;
    
    return 0;
}

5.3.4 With Parameter and With Return Type

Function ទាំងទទួល input និង return output។ នេះជាប្រភេទ function ដែលប្រើច្រើនបំផុត។

#include <iostream>
#include <cmath>
using namespace std;

// ផលបូក
int add(int a, int b) {
    return a + b;
}

// ផលគុណ
double multiply(double x, double y) {
    return x * y;
}

// គណនាផ្ទៃត្រីកោណ
double triangleArea(double base, double height) {
    return 0.5 * base * height;
}

int main() {
    cout << "5 + 3 = " << add(5, 3) << endl;
    cout << "2.5 * 4 = " << multiply(2.5, 4) << endl;
    cout << "Triangle area: " << triangleArea(10, 5) << endl;    
    return 0;
}

5.3.5 Pass by Value

នៅពេល pass by value, function ទទួលច្បាប់ចម្លងនៃតម្លៃ។ ការផ្លាស់ប្តូរ parameter ក្នុង function មិនប៉ះពាល់ដល់ original variable។

#include <iostream>
using namespace std;

void modifyValue(int x) {
    x = x * 2;
    cout << "Inside function: x = " << x << endl;
}

int main() {
    int num = 10;
    
    cout << "Before function call: num = " << num << endl;

    modifyValue(num); // x = x * 2

    cout << "After function call: num = " << num << endl;

    return 0;
}

// Output:
// Before function call: num = 10
// Inside function: x = 20
// After function call: num = 10  (មិនផ្លាស់ប្តូរ!)

5.3.6 Pass by Reference

នៅពេល pass by reference (ប្រើ &), function ធ្វើការលើ original variable។ ការផ្លាស់ប្តូរប៉ះពាល់ដល់ original variable។

#include <iostream>
using namespace std;

void modifyValue(int &x) {  // សម្គាល់ & symbol
    x = x * 2;
    cout << "Inside function: x = " << x << endl;
}
int main() {
    int num = 10;
    cout << "Before function call: num = " << num << endl;
    modifyValue(num);
    cout << "After function call: num = " << num << endl;
    return 0;
}

// Output:
// Before function call: num = 10
// Inside function: x = 20
// After function call: num = 20  (ផ្លាស់ប្តូរ!)

5.3.7 Default Arguments

Default arguments អនុញ្ញាតឱ្យ parameters មានតម្លៃ default។ ប្រសិនបើមិនផ្តល់តម្លៃ នឹងប្រើតម្លៃ default។

#include <iostream>
using namespace std;

// Function ជាមួយ default arguments
void displayInfo(string name, int age = 18, string city = "Phnom Penh") {
    cout << "Name: " << name << endl;
    cout << "Age: " << age << endl;
    cout << "City: " << city << endl;
    cout << "-------------------" << endl;
}
int main() {
    displayInfo("Sokha");                      // ប្រើ default age និង city
    displayInfo("Dara", 25);                   // ប្រើ default city តែប៉ុណ្ណោះ
    displayInfo("Bopha", 22, "Siem Reap");    // ផ្តល់តម្លៃទាំងអស់
    return 0;
}

// Output:
// Name: Sokha
// Age: 18
// City: Phnom Penh
// -------------------
// Name: Dara
// Age: 25
// City: Phnom Penh
// -------------------
// Name: Bopha
// Age: 22
// City: Siem Reap
// -------------------

// ត្រឹមត្រូវ
void func1(int a, int b = 5, int c = 10); // [No] [Default] [Default]
void func2(int a, string b = "Hello"); // [No] [Default]
void func3(int a = 10, string b = "Hello"); // [Default] [Default]

// មិនត្រឹមត្រូវ
void func4(int a = 5, int b);             // ERROR!: [Default] [No]
void func5(int a = 5, int b, int c = 10); // ERROR!: [Default] [No] [Default]

5.4 Function Overloading រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Definition (និយមន័យ)

Function Overloading គឺជាលក្ខណៈពិសេសដែលអនុញ្ញាតឱ្យមាន functions ច្រើនដែលមានឈ្មោះដូចគ្នា តែ parameters ខុសគ្នា។

លក្ខខណ្ឌសម្រាប់ Function Overloading:

• Functions ត្រូវតែមានឈ្មោះដូចគ្នា
• ចំនួន parameters ខុសគ្នា ឬ
• ប្រភេទ parameters ខុសគ្នា ឬ
• លំដាប់ប្រភេទ parameters ខុសគ្នា

ឧទាហរណ៍:

#include <iostream>
using namespace std;

// Function overloading - ចំនួន parameters ខុសគ្នា
int add(int a, int b) {
    return a + b;
}
int add(int a, int b, int c) {
    return a + b + c;
}
// Function overloading - ប្រភេទ parameters ខុសគ្នា
double add(double a, double b) {
    return a + b;
}
int main() {
    cout << "add(5, 4) = " << add(5, 4) << endl;
    cout << "add(5, 4, 3) = " << add(5, 4, 3) << endl;
    cout << "add(5.5, 4.4) = " << add(5.5, 4.4) << endl;
    return 0;
}
// Output:
// add(5, 4) = 9
// add(5, 4, 3) = 12
// add(5.5, 4.4) = 9.9

ឧទាហរណ៍ពេញលេញ - ផ្ទៃនៃទម្រង់ផ្សេងៗ:

#include <iostream>
#include <cmath>
using namespace std;

// គណនាផ្ទៃចតុកោណកែង
double area(double length, double width) {
    return length * width;
}

// គណនាផ្ទៃការ៉េ
double area(double side) {
    return side * side;
}

// គណនាផ្ទៃរង្វង់
double areaCircle(double radius) {
    return 3.14159 * radius * radius;
}

int main() {
    cout << "===== Area Calculator =====" << endl;
    cout << "Rectangle (5 x 3): " << area(5.0, 3.0) << endl;
    cout << "Square (4 x 4): " << area(4.0) << endl;
    cout << "Circle (radius=5): " << areaCircle(5.0) << endl;
    return 0;
}

❖ 6. Arrays in C++

6.1 Introduction to Array រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Definition (និយមន័យ)

Array គឺជា collection នៃ elements ដែលមានប្រភេទដូចគ្នា រក្សាទុកក្នុង memory locations ជាប់គ្នា។ Array អនុញ្ញាតឱ្យយើងរក្សាទុកតម្លៃច្រើនក្នុង variable តែមួយ។

ពេលណាប្រើ Arrays:

• នៅពេលត្រូវការរក្សាទុកតម្លៃច្រើនដែលមានប្រភេទដូចគ្នា
• នៅពេលចង់ដំណើរការលើ collection of data
• នៅពេលចំនួន elements ដឹងជាមុន (ឬប្រហាក់ប្រហែល)

គុណសម្បត្តិនៃ Arrays:

• រក្សាទុកទិន្នន័យច្រើនក្នុង variable តែមួយ
• ងាយស្រួលក្នុងការដំណើរការទិន្នន័យតាមរយៈ loop
• Access ទិន្នន័យបានលឿន តាមរយៈ index
• ប្រើ memory បានមានប្រសិទ្ធភាព

6.2 Array Declaration រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Syntax:

dataType arrayName[arraySize];

ឧទាហរណ៍:

int numbers[5];        // Array របស់ 5 integers
double prices[10];     // Array របស់ 10 doubles
char letters[26];      // Array របស់ 26 characters
string names[100];     // Array របស់ 100 strings

6.3 Array Indexing រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

នៅក្នុង C++, array indexing ចាប់ផ្តើមពី 0។ មានន័យថា:

• Element ទីមួយគឺ array[0]
• Element ទីពីរគឺ array[1]
• Element ទីបីគឺ array[2]
• ...
• Element ចុងក្រោយគឺ array[size-1]

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int numbers[5];
    
    // ផ្តល់តម្លៃដល់ array elements
    numbers[0] = 10;
    numbers[1] = 20;
    numbers[2] = 30;
    numbers[3] = 40;
    numbers[4] = 50;
    
    // Access និងបង្ហាញ array elements
    cout << "First element: " << numbers[0] << endl;
    cout << "Second element: " << numbers[1] << endl;
    cout << "Last element: " << numbers[4] << endl;
    
    // កែប្រែតម្លៃ
    numbers[2] = 35;
    cout << "Modified third element: " << numbers[2] << endl;
    
    return 0;
}

6.4 Array with Loop រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Arrays និង loops ធ្វើការល្អជាមួយគ្នា។ យើងប្រើ loops ដើម្បីដំណើរការ array elements។

បញ្ចូលទិន្នន័យទៅក្នុង Array:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    const int SIZE = 5;
    int numbers[SIZE];
    
    // បញ្ចូលទិន្នន័យ
    cout << "Enter " << SIZE << " numbers:" << endl;
    for (int i = 0; i < SIZE; i++) {
        cout << "Number " << (i+1) << ": ";
        cin >> numbers[i];
    }
    
    // បង្ហាញទិន្នន័យ
    cout << "\nYou entered:" << endl;
    for (int i = 0; i < SIZE; i++) {
        cout << numbers[i] << " ";
    }
    cout << endl;
    
    return 0;
}

គណនាផលបូកនៃ Array Elements:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int numbers[] = {10, 20, 30, 40, 50};
    int size = 5;
    int sum = 0;
    
    // គណនាផលបូក
    for (int i = 0; i < size; i++) {
        sum += numbers[i];
    }
    
    cout << "Sum = " << sum << endl;
    cout << "Average = " << (double)sum / size << endl;
    return 0;
}

6.5 Array Initialization រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

មានវិធីច្រើនដើម្បី initialize arrays:

1. Initialize នៅពេល Declaration:

int numbers[5] = {10, 20, 30, 40, 50};
double prices[3] = {19.99, 25.50, 30.00};
char grades[4] = {'A', 'B', 'C', 'D'};

2. Partial Initialization:

int numbers[5] = {10, 20};  // នៃសល់គឺ 0
// numbers = {10, 20, 0, 0, 0}

3. Initialize ទាំងអស់ជា 0:

int numbers[5] = {0};  // ទាំងអស់គឺ 0
// numbers = {0, 0, 0, 0, 0}

4. Initialize ដោយគ្មាន Size:

int numbers[] = {10, 20, 30, 40, 50};  // Size = 5 (កំណត់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ)

ឧទាហរណ៍ពេញលេញ:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    // វិធីផ្សេងៗនៃ initialization
    int arr1[5] = {1, 2, 3, 4, 5};
    int arr2[5] = {10, 20};           // {10, 20, 0, 0, 0}
    int arr3[5] = {0};                // {0, 0, 0, 0, 0}
    int arr4[] = {100, 200, 300};     // Size = 3
    
    // បង្ហាញ arr2
    cout << "arr2: ";
    for (int i = 0; i < 5; i++) {
        cout << arr2[i] << " ";
    }
    cout << endl;
    
    // បង្ហាញ arr4
    cout << "arr4: ";
    for (int i = 0; i < 3; i++) {
        cout << arr4[i] << " ";
    }
    cout << endl;
    
    return 0;
}

រកទំហំ Array (Array Size):

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int numbers[] = {10, 20, 30, 40, 50};
    
    // គណនា size របស់ array
    int size = sizeof(numbers) / sizeof(numbers[0]);
    
    cout << "Array size: " << size << endl;
    
    return 0;
}

❖ 7. Pointers in C++

7.1 Introduction to Pointers រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Definition (និយមន័យ)

Pointer គឺជា variable ដែលរក្សាទុក memory address របស់ variable មួយទៀត។ ជាជាងរក្សាទុកតម្លៃដោយផ្ទាល់ pointer រក្សាទុកទីតាំងក្នុង memory ដែលតម្លៃនោះស្ថិតនៅ។

ហេតុអ្វីប្រើ Pointers:

• Dynamic Memory Allocation - បង្កើត memory នៅពេល runtime
• Efficient Passing - ផ្ទេរ large data structures ដោយមិនចម្លង
• Data Structures - បង្កើត linked lists, trees, graphs
• Arrays - ដំណើរការ arrays បានមានប្រសិទ្ធភាព
• Functions - អនុញ្ញាតឱ្យ functions កែប្រែ variables ខាងក្រៅ

Pointer Declaration

Syntax:

dataType *pointerName;

ឧទាហរណ៍:

int *ptr;        // Pointer to integer
double *dptr;    // Pointer to double
char *cptr;      // Pointer to character
string *sptr;    // Pointer to string

Address Operator (&)

& operator ប្រើដើម្បីទទួល memory address របស់ variable។

#include <iostream>
using namespace std;
int main() {
    int num = 42;
    cout << "Value of num: " << num << endl;
    cout << "Address of num: " << &num << endl;  
    return 0;
}

Assigning Address to Pointer:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int num = 42;
    int *ptr;  // ប្រកាស pointer
    
    ptr = &num;  // ផ្តល់ address របស់ num ទៅ ptr
    
    cout << "Value of num: " << num << endl;
    cout << "Address of num: " << &num << endl;
    cout << "Value of ptr (address it points to): " << ptr << endl;
    cout << "Address of ptr itself: " << &ptr << endl;
    
    return 0;
}

Dereference Operator (*)

* operator (នៅពេលប្រើជាមួយ pointer variable) ប្រើដើម្បី access តម្លៃនៅ address ដែល pointer កំណត់។ នេះហៅថា "dereferencing"។

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int num = 42;
    int *ptr = &num;
    
    cout << "Value of num: " << num << endl;
    cout << "Value through pointer (*ptr): " << *ptr << endl;
    
    // កែប្រែតម្លៃតាមរយៈ pointer
    *ptr = 100;
    
    cout << "\nAfter changing value through pointer:" << endl;
    cout << "Value of num: " << num << endl;
    cout << "Value through pointer (*ptr): " << *ptr << endl;
    
    return 0;
}

// Output:
// Value of num: 42
// Value through pointer (*ptr): 42
//
// After changing value through pointer:
// Value of num: 100
// Value through pointer (*ptr): 100

សង្ខេប Pointer Operators:

ឧទាហរណ៍ពេញលេញ - Pointers Basics:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    // ប្រកាស និង initialize variables
    int a = 10;
    int b = 20;
    
    // ប្រកាស pointers
    int *ptr1 = &a;
    int *ptr2 = &b;
    
    cout << "===== Initial Values =====" << endl;
    cout << "a = " << a << ", address: " << &a << endl;
    cout << "b = " << b << ", address: " << &b << endl;
    cout << "*ptr1 = " << *ptr1 << ", ptr1 points to: " << ptr1 << endl;
    cout << "*ptr2 = " << *ptr2 << ", ptr2 points to: " << ptr2 << endl;
    
    // កែប្រែតាមរយៈ pointers
    *ptr1 = 100;
    *ptr2 = 200;
    
    cout << "\n===== After Modification =====" << endl;
    cout << "a = " << a << endl;
    cout << "b = " << b << endl;
    
    return 0;
}

7.2 Pointer to Pointers រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Definition

Pointer to pointer គឺជា pointer ដែលរក្សាទុក address របស់ pointer មួយទៀត។

Syntax: dataType **pointerName;

#include <iostream>
using namespace std;
int main() {
    int num = 42;
    int *ptr = &num;       // Pointer to int
    int **pptr = &ptr;     // Pointer to pointer to int
    
    cout << "Value of num: " << num << endl;
    cout << "Address of num: " << &num << endl;
    cout << endl;
    cout << "Value of ptr (address of num): " << ptr << endl;
    cout << "Value through ptr (*ptr): " << *ptr << endl;
    cout << "Address of ptr: " << &ptr << endl;
    cout << endl;
    cout << "Value of pptr (address of ptr): " << pptr << endl;
    cout << "Value through pptr (*pptr = address of num): " << *pptr << endl;
    cout << "Value through pptr (**pptr = value of num): " << **pptr << endl;
    
    **pptr = 100; // កែប្រែតម្លៃតាមរយៈ pointer to pointer
    cout << "\nAfter **pptr = 100:" << endl;
    cout << "num = " << num << endl;
    return 0;
}

7.3 Pointer to Function រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Definition

Function pointers រក្សាទុក address របស់ functions។ ពួកវាអនុញ្ញាតឱ្យយើងផ្ទេរ functions ជា arguments ឬរក្សាទុក functions ក្នុង arrays។

Syntax:

returnType (*pointerName)(parameterTypes);

ឧទាហរណ៍:

#include <iostream>
using namespace std;
// Functions
int add(int a, int b) {
    return a + b;
}
int subtract(int a, int b) {
    return a - b;
}
int main() {
    // ប្រកាស function pointer
    int (*operation)(int, int); 
    // ផ្តល់ address របស់ function
    operation = add;
    cout << "10 + 5 = " << operation(10, 5) << endl; 
    operation = subtract;
    cout << "10 - 5 = " << operation(10, 5) << endl;
    return 0;
}

❖ 8. OOP in C++ (Object-Oriented Programming in C++)

8.1 Introduction to OOP រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

What is OOP?

Object-Oriented Programming (OOP) គឺជា programming paradigm ដែលផ្អែកលើគំនិតនៃ "objects" ដែលមាន data (attributes) និង code (methods)។ OOP រៀបចំកម្មវិធីជុំវិញ objects ជាជាង functions និង logic។

គំនិតសំខាន់ៗ:

• Object - instance នៃ class (ឧទាហរណ៍ ឡានម៉ាក Toyota Camry ជាក់លាក់មួយ)
• Class - blueprint សម្រាប់បង្កើត objects (ឧទាហរណ៍ ការរចនាទូទៅនៃឡាន)
• Attributes - data/properties របស់ object (ឧទាហរណ៍ ពណ៌, ម៉ូដែល)
• Methods - functions ដែល object អាចធ្វើ (ឧទាហរណ៍ បើក, បិទម៉ាស៊ីន)

Why use OOP? (ហេតុអ្វីប្រើ OOP)

1. Modularity (លក្ខណៈម៉ូឌុល)

កូដត្រូវបានបែងចែកជា classes ដែលឯករាជ្យ ធ្វើឱ្យងាយស្រួលថែរក្សា។

2. Reusability (ការប្រើឡើងវិញ)

Classes អាចប្រើឡើងវិញនៅកន្លែងផ្សេងៗក្នុងកម្មវិធី ឬក្នុងគម្រោងផ្សេងទៀត។

3. Data Hiding (ការលាក់ទិន្នន័យ)

ទិន្នន័យសម្ងាត់អាចត្រូវបានលាក់ពីផ្នែកខាងក្រៅ (encapsulation)។

4. Easy Maintenance (ងាយស្រួលថែរក្សា)

កែប្រែ class មួយមិនប៉ះពាល់ដល់កូដផ្សេងទៀត។

5. Real-world Modeling (ការតាក់តែងពិភពពិត)

OOP ធ្វើឱ្យងាយស្រួលក្នុងការតំណាង real-world entities ក្នុងកូដ។

Class and Object

Class Definition:

Class គឺជា blueprint ឬ template សម្រាប់បង្កើត objects។ វាកំណត់ properties និង behaviors ដែល objects នឹងមាន។

Object Definition:

Object គឺជា instance នៃ class។ វាជា concrete entity ដែលបង្កើតពី class blueprint។

Syntax របស់ Class:

class ClassName {
    // Access specifier
    private:
        // Private members
    
    public:
        // Public members
        // Constructor
        // Methods
};

ឧទាហរណ៍សាមញ្ញ:

#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;

// កំណត់ Class
class Student {
public:
    // Data Members (Attributes)
    string name;
    int age;
    double gpa;
    
    // Member Function (Method)
    void displayInfo() {
        cout << "Name: " << name << endl;
        cout << "Age: " << age << endl;
        cout << "GPA: " << gpa << endl;
    }
};

int main() {
    // បង្កើត Objects (Instances)
    Student student1;
    Student student2;
    
    // ផ្តល់តម្លៃទៅ object1
    student1.name = "Sokha";
    student1.age = 20;
    student1.gpa = 3.75;
    
    // ផ្តល់តម្លៃទៅ object2
    student2.name = "Dara";
    student2.age = 21;
    student2.gpa = 3.90;
    
    // ហៅ methods
    cout << "Student 1:" << endl;
    student1.displayInfo();
    
    cout << "\nStudent 2:" << endl;
    student2.displayInfo();
    
    return 0;
}

Data Members & Member Functions

Data Members (Attributes/Properties):

Variables ដែលកំណត់ក្នុង class ហៅថា data members។ ពួកវារក្សាទុក state របស់ object។

Member Functions (Methods):

Functions ដែលកំណត់ក្នុង class ហៅថា member functions។ ពួកវាកំណត់ behavior របស់ object។

class Rectangle {
public:
    // Data Members
    double length;
    double width;
    
    // Member Functions
    double calculateArea() {
        return length * width;
    }  
    double calculatePerimeter() {
        return 2 * (length + width);
    }
    
    void display() {
        cout << "Length: " << length << endl;
        cout << "Width: " << width << endl;
        cout << "Area: " << calculateArea() << endl;
        cout << "Perimeter: " << calculatePerimeter() << endl;
    }
};

Access Specifiers (កម្រិតការចូលប្រើ)

Access specifiers កំណត់ថា members របស់ class អាចចូលប្រើបានពីណា។ C++ មាន 3 access specifiers:

#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;
class BankAccount {
private:
    // Private members - មិនអាចចូលប្រើពីខាងក្រៅ
    double balance;
    string accountNumber;
public:
    // Public members - អាចចូលប្រើពីខាងក្រៅ
    string ownerName;
    // Public methods ដើម្បី access private data
    void setBalance(double amount) {
        if (amount >= 0) {
            balance = amount;
        }
    }
    double getBalance() {
        return balance;
    }


    void deposit(double amount) {
        if (amount > 0) {
            balance += amount;
            cout << "Deposited: $" << amount << endl;
        }
    }
    void withdraw(double amount) {
        if (amount > 0 && amount <= balance) {
            balance -= amount;
            cout << "Withdrawn: $" << amount << endl;
        } else {
            cout << "Insufficient funds!" << endl;
        }
    }
};

int main() {
    BankAccount account;
    account.ownerName = "Sokha";
    account.setBalance(1000.0);
    
    cout << "Owner: " << account.ownerName << endl;
    cout << "Balance: $" << account.getBalance() << endl;
    
    account.deposit(500);
    account.withdraw(200);
    cout << "Final Balance: $" << account.getBalance() << endl;
    
    // account.balance = 5000;  // ERROR - balance is private!
    return 0;
}

Constructors (អ្នកសាងសង់)

Definition:

Constructor គឺជា special member function ដែលត្រូវបានហៅដោយស្វ័យប្រវត្តិនៅពេលបង្កើត object។ វាប្រើដើម្បី initialize object។

លក្ខណៈពិសេសនៃ Constructor:

• ឈ្មោះដូចគ្នានឹង class name
• គ្មាន return type (សូម្បីតែ void)
• ត្រូវបានហៅដោយស្វ័យប្រវត្តិ
• អាចមាន parameters (parameterized) ឬគ្មាន (default)
• អាចមាន multiple constructors (overloading)

ប្រភេទ Constructors:

1. Default Constructor (គ្មាន parameters):

class Student {
public:
    string name;
    int age;
    
    // Default Constructor
    Student() {
        name = "Unknown";
        age = 0;
        cout << "Default constructor called!" << endl;
    }
};

2. Parameterized Constructor:

class Student {
public:
    string name;
    int age;
    
    // Parameterized Constructor
    Student(string n, int a) {
        name = n;
        age = a;
        cout << "Parameterized constructor called!" << endl;
    }
};

3. Copy Constructor:

class Student {
public:
    string name;
    int age;
    
    // Copy Constructor
    Student(const Student &other) {
        name = other.name;
        age = other.age;
        cout << "Copy constructor called!" << endl;
    }
};

ឧទាហរណ៍ពេញលេញ:

#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;

class Car {
private:
    string brand;
    string model;
    int year;
    double price;
public:
    // Default Constructor
    Car() {
        brand = "Unknown";
        model = "Unknown";
        year = 2000;
        price = 0.0;
    }
    // Parameterized Constructor
    Car(string b, string m, int y, double p) {
        brand = b;
        model = m;
        year = y;
        price = p;
    }
    // Constructor with some default parameters
    Car(string b, string m) {
        brand = b;
        model = m;
        year = 2024;
        price = 0.0;
    }
    


    // Copy Constructor
    Car(const Car &other) {
        brand = other.brand;
        model = other.model;
        year = other.year;
        price = other.price;
        cout << "Car copied!" << endl;
    }
    
    void displayInfo() {
        cout << "Brand: " << brand << endl;
        cout << "Model: " << model << endl;
        cout << "Year: " << year << endl;
        cout << "Price: $" << price << endl;
        cout << "-------------------" << endl;
    }
};

int main() {
    // ប្រើ default constructor
    Car car1;
    cout << "Car 1:" << endl;
    car1.displayInfo();
    
    // ប្រើ parameterized constructor
    Car car2("Toyota", "Camry", 2023, 35000);
    cout << "Car 2:" << endl;
    car2.displayInfo();
    
    // ប្រើ constructor ជាមួយ partial parameters
    Car car3("Honda", "Civic");
    cout << "Car 3:" << endl;
    car3.displayInfo();
    
    // ប្រើ copy constructor
    Car car4 = car2;
    cout << "Car 4 (copy of car2):" << endl;
    car4.displayInfo();
    return 0;
}

Destructors (អ្នកបំផ្លាញ)

Definition:

Destructor គឺជា special member function ដែលត្រូវបានហៅដោយស្វ័យប្រវត្តិនៅពេល object ត្រូវបាន destroyed។ វាប្រើដើម្បីសម្អាត resources (memory, files, etc)។

លក្ខណៈពិសេសនៃ Destructor:

• ឈ្មោះដូចគ្នានឹង class name ដោយមាន tilde (~) នៅមុខ
• គ្មាន return type
• គ្មាន parameters
• មាន destructor តែមួយក្នុង class
• ត្រូវបានហៅដោយស្វ័យប្រវត្តិ

#include <iostream>
using namespace std;

class Demo {
public:
    Demo() {
        cout << "Object created" << endl;
    }


    ~Demo() {  // Destructor
        cout << "Object destroyed" << endl;
    }
};

int main() {
    cout << "Start main" << endl;
    Demo obj;  // Constructor ត្រូវបានហៅ
    cout << "End main" << endl;
    return 0;  // Destructor ត្រូវបានហៅនៅទីនេះ
}

// Output:
// Start main
// Object created
// End main
// Object destroyed

this Pointer

Definition:this គឺជា pointer ពិសេសដែលកំណត់ទៅកាន់ object បច្ចុប្បន្ន។ វាអាចប្រើក្នុង member functions ដើម្បី access members របស់ object ដែលហៅ function។

ការប្រើប្រាស់ this:

• ដើម្បីបញ្ជាក់ថាយើងកំពុងប្រើ member variable (មិនមែន parameter)
• ដើម្បី return object បច្ចុប្បន្ន
• ដើម្បីផ្ទេរ object បច្ចុប្បន្នទៅ function ផ្សេង

#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;

class Person {
private:
    string name;
    int age;
public:
    // Constructor ប្រើ this ដើម្បីបញ្ជាក់ member variables
    Person(string name, int age) {
        this->name = name;  // this->name គឺ member variable
        this->age = age;    // name គឺ parameter
    }
    // Method ដែល return reference ទៅ object បច្ចុប្បន្ន
    Person& setName(string name) {
        this->name = name;
        return *this;  // return object បច្ចុប្បន្ន
    }
    Person& setAge(int age) {
        this->age = age;
        return *this;
    }
    void display() {
        cout << "Name: " << this->name << endl;
        cout << "Age: " << this->age << endl;
    }
};
int main() {
    Person person("Sokha", 20);
    // Method chaining (អាចធ្វើបានដោយសារ return *this)
    person.setName("Dara").setAge(25);
    person.display();
    return 0;
}

8.2 Core OOP Concepts រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

OOP មាន 4 principles (pillars) សំខាន់ៗ៖

• Encapsulation (ការរុំបញ្ចូល)
• Inheritance (ការទទួលមរតក)
• Polymorphism (ពហុរូបភាព)
• Abstraction (ការដកស្រង់)

8.2.1 Encapsulation (ការរុំបញ្ចូល) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

What is Encapsulation?

Encapsulation គឺជាការរុំបញ្ចូល data (variables) និង code (methods) ដែលដំណើរការលើ data នោះក្នុង unit តែមួយ (class)។ វារួមបញ្ចូលទាំងការលាក់ data ពីការចូលប្រើដោយផ្ទាល់ពីខាងក្រៅ។

Why use Encapsulation?

• Data Hiding: ការពារទិន្នន័យសម្ងាត់ពីការចូលប្រើដោយផ្ទាល់
• Controlled Access: គ្រប់គ្រងការចូលប្រើតាមរយៈ public methods
• Flexibility: អាចផ្លាស់ប្តូរ implementation ដោយមិនប៉ះពាល់កូដខាងក្រៅ
• Validation: អាចពិនិត្យតម្លៃមុនពេលផ្តល់ឱ្យ data members

Syntax of Encapsulation:

class ClassName {
private:
    // Private data members
    dataType variable1;
    dataType variable2;

public:
    // Public methods to access private data
    void setVariable1(dataType value) {
        // Validation
        variable1 = value;
    }
    
    dataType getVariable1() {
        return variable1;
    }
};

Example - Bank Account with Encapsulation:

#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;

class BankAccount {
private:
    double balance;  // private variable

public:
    // setter
    void setBalance(double b) {
        if(b >= 0)  // validate balance
            balance = b;
        else
            cout << "Invalid balance!" << endl;
    }

    // getter
    double getBalance() {
        return balance;
    }
};

int main() {
    BankAccount account;

    account.setBalance(1000.50);  // set balance
    cout << "Balance: $" << account.getBalance() << endl;

    account.setBalance(-500);     // try invalid
    cout << "Balance after invalid set: $" << account.getBalance() << endl;

    return 0;
}

// Balance: $1000.5
// Invalid balance!
// Balance after invalid set: $1000.5

8.2.2 Inheritance (ការទទួលមរតក) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

What is Inheritance?

Inheritance គឺជាយន្តការដែលអនុញ្ញាតឱ្យ class មួយ (derived/child class) ទទួលបាន properties និង methods ពី class មួយទៀត (base/parent class)។

Why use Inheritance?

• Code Reusability: ការប្រើកូដឡើងវិញពី parent class
• Hierarchy: បង្កើតទំនាក់ទំនង parent-child ធម្មជាតិ
• Extensibility: ងាយស្រួលបន្ថែម features ថ្មី
• Polymorphism: ជួយឱ្យមាន polymorphic behavior

Syntax of Inheritance:

class BaseClass {
    // Base class members
};

class DerivedClass : accessSpecifier BaseClass {
    // Derived class members
    // + inherited members from BaseClass
};

Access Specifiers ក្នុង Inheritance:

Example - Simple Inheritance:

#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;

// Base Class
class Animal {
protected:
    string name;
    int age;
public:
    // Constructor
    Animal(string n, int a) {
        name = n;
        age = a;
    }
    // Method to eat
    void eat() {
        cout << name << " is eating." << endl;
    }
    // Method to sleep
    void sleep() {
        cout << name << " is sleeping." << endl;
    }
    // Display info
    void displayInfo() {
        cout << "Name: " << name << ", Age: " << age << endl;
    }
};

// Derived Class Dog
class Dog : public Animal {
public:
    // Constructor uses Base class constructor
    Dog(string n, int a) : Animal(n, a) {}

    void bark() {
        cout << name << " says: Woof! Woof!" << endl;
    }
};




// Derived Class Cat
class Cat : public Animal {
public:
    Cat(string n, int a) : Animal(n, a) {}

    void meow() {
        cout << name << " says: Meow! Meow!" << endl;
    }
};

int main() {
    Dog dog1("Dingi", 3);
    Cat cat1("Momo", 2);

    cout << "===== Dog =====" << endl;
    dog1.displayInfo();  // inherited
    dog1.eat();          // inherited
    dog1.bark();         // own method

    cout << "===== Cat =====" << endl;
    cat1.displayInfo();  // inherited
    cat1.sleep();        // inherited
    cat1.meow();         // own method

    return 0;
}

// Output:
// ===== Dog =====
// Name: Dingi, Age: 3
// Dingi is eating.
// Dingi says: Woof! Woof!
// ===== Cat =====
// Name: Momo, Age: 2
// Momo is sleeping.
// Momo says: Meow! Meow!

8.2.3 Polymorphism (ពហុរូបភាព) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

What is Polymorphism?

Polymorphism មកពីពាក្យ Greek ដែលមានន័យថា "many forms"។ វាអនុញ្ញាតឱ្យ objects ខុសៗគ្នាឆ្លើយតបទៅនឹង message ដូចគ្នាតាមរបៀបផ្សេងៗគ្នា។

ប្រភេទ Polymorphism:

• Compile-time Polymorphism: Function Overloading, Operator Overloading
• Runtime Polymorphism: Virtual Functions, Function Overriding

Why use Polymorphism?

• កូដមានភាពទូទៅ និងប្រើឡើងវិញបានល្អ
• ងាយស្រួលបន្ថែម new types ដោយមិនកែកូដចាស់
• ធ្វើឱ្យកម្មវិធីមាន flexibility

Syntax of Polymorphism (Function Overriding):

class Base {
public:
    virtual void display() {
        cout << "Display from Base" << endl;
    }
};

class Derived : public Base {
public:
    void display() override {
        cout << "Display from Derived" << endl;
    }
};

Example - Function Overriding (Animal → Dog &Cat):

#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;

class Animal {
public:
    virtual void sound() {
        cout << "Some generic animal sound." << endl;
    }
};

class Dog : public Animal {
public:
    void sound() override {
        cout << "Dog says: Woof! Woof!" << endl;
    }
};

class Cat : public Animal {
public:
    void sound() override {
        cout << "Cat says: Meow! Meow!" << endl;
    }
};

int main() {
    Animal* a1 = new Dog();  // pointer of type Animal pointing to Dog
    Animal* a2 = new Cat();  // pointer of type Animal pointing to Cat

    a1->sound();  // calls Dog's sound()
    a2->sound();  // calls Cat's sound()

    delete a1;    // free memory
    delete a2;    // free memory
    return 0;
}

// Output:
// Dog says: Woof! Woof!
// Cat says: Meow! Meow!

8.2.4 Abstraction (ការដកស្រង់) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

What is Abstraction?

Abstraction គឺជាដំណើរការនៃការលាក់ implementation details និងបង្ហាញតែ functionality សំខាន់ៗទៅ user។

Why use Abstraction?

• Simplicity: Users មិនចាំបាច់ដឹងពី complex implementation
• Security: លាក់ internal details
• Maintainability: អាចផ្លាស់ប្តូរ implementation ដោយមិនប៉ះពាល់ users
• Flexibility: ងាយស្រួលបន្ថែម new features

Syntax of Abstraction (Abstract Class):

class AbstractClass {
public:
    // Pure virtual function
    virtual void pureVirtualFunction() = 0;
    
    // Regular virtual function
    virtual void regularFunction() {
        // implementation
    }
};

Example - Abstract Class:

#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;

// Abstract Class
class Vehicle {
protected:
    string brand;
    int year;

public:
    Vehicle(string b, int y) : brand(b), year(y) {}

    // Pure virtual functions (ត្រូវតែសរសេរនៅកូន)
    virtual void start() = 0;
    virtual void stop() = 0;
    virtual void displayType() = 0;

    // Function ធម្មតា
    void displayInfo() {
        cout << "Brand: " << brand << ", Year: " << year << endl;
    }
};

// Concrete class - Car
class Car : public Vehicle {
public:
    Car(string b, int y) : Vehicle(b, y) {}

    void start() override {
        cout << "Car is starting..." << endl;
    }
    

    void stop() override {
        cout << "Car is stopping..." << endl;
    }
    
    void displayType() override {
        cout << "Type: Car" << endl;
    }
};

// Concrete class - Motorcycle 
class Motorcycle : public Vehicle {
public:
    Motorcycle(string b, int y) : Vehicle(b, y) {}

    void start() override {
        cout << "Motorcycle is starting..." << endl;
    }
    
    void stop() override {
        cout << "Motorcycle is stopping..." << endl;
    }
    
    void displayType() override {
        cout << "Type: Motorcycle" << endl;
    }
};

int main() {
    Car car("Toyota", 2023);
    Motorcycle moto("Honda", 2022);

    car.displayInfo();
    car.displayType();
    car.start();
    car.stop();

    cout << endl;

    moto.displayInfo();
    moto.displayType();
    moto.start();
    moto.stop();

    return 0;
}

// Output:

// Brand: Toyota, Year: 2023
// Type: Car
// Car is starting...
// Car is stopping...

// Brand: Honda, Year: 2022
// Type: Motorcycle
// Motorcycle is starting...
// Motorcycle is stopping...

8.3 Virtual Functions and Runtime Polymorphism រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Virtual Function

Virtual function គឺជា member function ដែលត្រូវបានប្រកាសដោយប្រើ keyword virtual ក្នុង base class។ វាអនុញ្ញាតឱ្យ derived classes override function នោះ។

class Base {
public:
    virtual void show() {
        cout << "Base class" << endl;
    }
};

Method Overriding

Method Overriding គឺជាការ redefine virtual function ក្នុង derived class។

#include <iostream>
using namespace std;

class Animal {
public:
    virtual void makeSound() {
        cout << "Some animal sound" << endl;
    }
};

class Dog : public Animal {
public:
    void makeSound() override {
        cout << "Woof! Woof!" << endl;
    }
};

class Cat : public Animal {
public:
    void makeSound() override {
        cout << "Meow! Meow!" << endl;
    }
};

int main() {
    Animal* animal;
    Dog dog;
    Cat cat;
    
    animal = &dog;
    animal->makeSound();  // Calls Dog's version
    
    animal = &cat;
    animal->makeSound();  // Calls Cat's version
    
    return 0;
}

// Output:
// Woof! Woof!
// Meow! Meow!

Base Pointer & Derived Object

Base class pointer អាចកំណត់ទៅកាន់ derived class object។ នេះគឺជាមូលដ្ឋាននៃ runtime polymorphism។

Virtual Destructor

នៅពេលប្រើ polymorphism ជាមួយ pointers គួរតែធ្វើ destructor ជា virtual ដើម្បី ensure proper cleanup។

#include <iostream>
using namespace std;

class Base {
public:
    Base() { cout << "Base Constructor" << endl; }
    virtual ~Base() { cout << "Base Destructor" << endl; }
};

class Derived : public Base {
public:
    Derived() { cout << "Derived Constructor" << endl; }
    ~Derived() { cout << "Derived Destructor" << endl; }
};

int main() {
    Base* ptr = new Derived();
    delete ptr;  // ហៅទាំង Derived និង Base destructors
    
    return 0;
}

// Output:
// Base Constructor
// Derived Constructor
// Derived Destructor
// Base Destructor

Pure Virtual Function

Pure virtual function គឺជា virtual function ដែលគ្មាន implementation ក្នុង base class។ Class ដែលមាន pure virtual function ហៅថា abstract class។

class AbstractClass {
public:
    virtual void pureVirtualFunc() = 0;  // Pure virtual function
};

ឧទាហរណ៍ពេញលេញ:

#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;

// Abstract Class 
class Shape {
public:
    // Pure Virtual Function (ត្រូវតែ override នៅកូន class)
    virtual void draw() = 0;

    // Regular Virtual Function (មាន implementation រួច)
    virtual void displayInfo() {
        cout << "This is a Shape" << endl;
    }



    // Normal Function
    void greet() {
        cout << "Hello from Shape!" << endl;
    }
};

// Derived Class 1 
class Circle : public Shape {
public:
    void draw() override {
        cout << "Drawing Circle" << endl;
    }
};

// Derived Class 2
class Rectangle : public Shape {
public:
    void draw() override {
        cout << "Drawing Rectangle" << endl;
    }

    // Override displayInfo អាចធ្វើក៏បាន
    void displayInfo() override {
        cout << "This is a Rectangle" << endl;
    }
};

int main() {
    // Shape s; // ERROR! មិនអាចបង្កើត Abstract Class បានទេ

    Circle c;
    Rectangle r;

    cout << "===== Circle =====" << endl;
    c.greet();
    c.displayInfo();
    c.draw();

    cout << "===== Rectangle =====" << endl;
    r.greet();
    r.displayInfo();
    r.draw();

    return 0;
}

// Output
// ===== Circle =====
// Hello from Shape!
// This is a Shape
// Drawing Circle
// ===== Rectangle =====
// Hello from Shape!
// This is a Rectangle
// Drawing Rectangle

❖ 9. File Handling in C++

9.1 Introduction to File Handling រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Definition (និយមន័យ)

File Handling ជាដំណើរការសរសេរ (write) ទិន្នន័យទៅកាន់ File ដែលរក្សាទុកនៅលើថាសរឹង ឬអានទិន្នន័យ (read) ចេញពី File។ ខុសពី Variable ធម្មតាដែលទិន្នន័យបាត់ភ្លាមពេលកម្មវិធីបញ្ចប់ File អនុញ្ញាតឲ្យទិន្នន័យនៅតែមានជានិច្ចទោះកម្មវិធីត្រូវបានបិទ។

ហេតុអ្វីត្រូវប្រើ File Handling:

• Persistent Storage - រក្សាទុកទិន្នន័យអោយនៅជាប់ សូម្បីតែបិទកម្មវិធីទៅហើយក៏ដោយ
• Data Exchange - ផ្ទេរទិន្នន័យរវាងកម្មវិធីផ្សេងគ្នា (ឧ. Export CSV, Import Config)
• Logging - កត់ត្រាព្រឹត្តិការណ៍ ឬកំហុសរបស់កម្មវិធីសម្រាប់ពិនិត្យក្រោយ
• Large Data - ដំណើរការទិន្នន័យធំៗដែលមិនអាចផ្ទុកទាំងអស់ក្នុង Memory បាន

Class សំខាន់ៗក្នុង <fstream>

9.2 Opening and Closing Files រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Definition (និយមន័យ)

មុននឹងអាន ឬសរសេរ File ណាមួយ ត្រូវតែ "បើក" (open) វាជាមុនសិន ដើម្បីភ្ជាប់ File នោះទៅកម្មវិធី ហើយបន្ទាប់ពីធ្វើការរួច ត្រូវ "បិទ" (close) វាវិញ ដើម្បីធានាថាទិន្នន័យទាំងអស់ត្រូវបានរក្សាទុកឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។

Syntax:

// វិធីទី១: បើកតាមរយៈ Constructor ដោយផ្ទាល់
ofstream outFile("filename.txt");

// វិធីទី២: បង្កើត Object ជាមុន រួចហៅ .open() ក្រោយ
ofstream outFile;
outFile.open("filename.txt");

// បិទ File បន្ទាប់ពីប្រើរួច
outFile.close();

ឧទាហរណ៍ - បើក File សរសេរ:

#include <iostream>
#include <fstream>
using namespace std;

int main() {
    ofstream outFile("notes.txt");

    if (outFile.is_open()) {
        outFile << "ថ្ងៃនេះរៀន File Handling ក្នុង C++";
        outFile.close();
        cout << "សរសេរជោគជ័យ!" << endl;
    } else {
        cout << "មិនអាចបើក File បានទេ!" << endl;
    }
    return 0;
}

9.3 Writing to Files រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Definition (និយមន័យ)

ការសរសេរទៅ File ប្រើ Operator << ដូចគ្នានឹងការសរសេរទៅ cout ដែរ ភាពខុសគ្នាគឺគោលដៅ (destination) ប្តូរពី Console ទៅជា File ជំនួសវិញ។

ឧទាហរណ៍ - សរសេរទិន្នន័យសិស្សច្រើននាក់:

#include <iostream>
#include <fstream>
using namespace std;

int main() {
    ofstream outFile("students.txt");

    outFile << "សុខា" << " " << 85 << endl;
    outFile << "ដារា" << " " << 92 << endl;
    outFile << "សុភា" << " " << 78 << endl;

    outFile.close();
    cout << "រក្សាទុកទិន្នន័យសិស្សរួចរាល់!" << endl;
    return 0;
}

9.4 Reading from Files រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Definition (និយមន័យ)

ការអានពី File ធ្វើបានពីរវិធីសំខាន់ៗ៖ ប្រើ Operator >> សម្រាប់អានតម្លៃម្តងមួយៗ (ដកឃ្លាបំបែក) ឬប្រើ getline() សម្រាប់អានទាំងបន្ទាត់ (រួមទាំងដកឃ្លា)។

ឧទាហរណ៍ - អានទាំងបន្ទាត់ (getline):

#include <iostream>
#include <fstream>
#include <string>
using namespace std;

int main() {
    ifstream inFile("notes.txt");
    string line;

    if (inFile.is_open()) {
        while (getline(inFile, line)) {
            cout << line << endl;
        }
        inFile.close();
    } else {
        cout << "មិនអាចបើក File បានទេ!" << endl;
    }
    return 0;
}

ឧទាហរណ៍ - អានតម្លៃម្តងមួយៗ (>>):

ifstream inFile("students.txt");
string name;
int score;

while (inFile >> name >> score) {
    cout << name << " បានពិន្ទុ " << score << endl;
}
inFile.close();

9.5 File Modes រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Definition (និយមន័យ)

File Mode កំណត់ថាតើ File ត្រូវបានបើកយ៉ាងណា៖ ជាអក្សរថ្មីលើអក្សរចាស់ (overwrite) បន្ថែមទៅខាងចុង (append) ឬបើកជា Binary។ កំណត់ជា Parameter ទីពីរនៅពេលហៅ .open()។

ឧទាហរណ៍ - Append Mode (បន្ថែមទិន្នន័យដោយមិនលុបចាស់):

ofstream outFile("notes.txt", ios::app);
outFile << "\nបន្ថែមបន្ទាត់ថ្មីនេះទៅខាងចុង";
outFile.close();

9.6 Checking File Status រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Definition (និយមន័យ)

មុននឹងអាន/សរសេរ គួរតែពិនិត្យជានិច្ចថា File បានបើកជោគជ័យដែរឬអត់ ព្រោះ File អាចមិនមាន ឬគ្មានសិទ្ធិចូលប្រើ (Permission) ដែលនាំឲ្យកម្មវិធីអាចដំណើរការខុសដោយអ្នកប្រើមិនដឹងខ្លួន។

ifstream inFile("data.txt");

if (!inFile.is_open()) {
    cout << "កំហុស៖ រកមិនឃើញ File ឬបើកមិនបាន!" << endl;
    return 1;
}

9.7 Working with Binary Files រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Definition (និយមន័យ)

Binary File រក្សាទុកទិន្នន័យជា Byte ដោយផ្ទាល់ (មិនបម្លែងទៅជា Text ដូច File ធម្មតា) ដែលធ្វើឲ្យទំហំតូចជាង និងលឿនជាង សម្រាប់ទិន្នន័យស្មុគស្មាញដូចជា Struct ឬ Object។

ឧទាហរណ៍ - សរសេរ/អាន Struct ជា Binary:

#include <iostream>
#include <fstream>
using namespace std;

struct Student {
    char name[50];
    int score;
};

int main() {
    Student s1 = {"សុខា", 88};

    // សរសេរ struct ជា Binary
    ofstream outFile("student.dat", ios::binary);
    outFile.write(reinterpret_cast<char*>(&s1), sizeof(s1));
    outFile.close();

    // អាន struct ត្រឡប់មកវិញ
    Student s2;
    ifstream inFile("student.dat", ios::binary);
    inFile.read(reinterpret_cast<char*>(&s2), sizeof(s2));
    inFile.close();

    cout << s2.name << " - " << s2.score << endl;
    return 0;
}

9.8 គម្រោងអនុវត្ត (ប្រព័ន្ធកត់ត្រាសិស្ស) រៀបរៀងដោយ: លោក អ៊ុតថា សៀវអុី

Definition (និយមន័យ)

តោះផ្សំចំណុចទាំងអស់ (open, write, read, append, is_open) ធ្វើជាកម្មវិធីតូចមួយ សម្រាប់បន្ថែម និងបង្ហាញកំណត់ត្រាសិស្ស ដោយរក្សាទុកទៅ File ជានិច្ច។

#include <iostream>
#include <fstream>
#include <string>
using namespace std;

void addStudent() {
    ofstream outFile("records.txt", ios::app);
    string name;
    int score;

    cout << "ឈ្មោះសិស្ស: ";
    cin >> name;
    cout << "ពិន្ទុ: ";
    cin >> score;

    outFile << name << " " << score << endl;
    outFile.close();
    cout << "បានរក្សាទុក!" << endl;
}

void showAllStudents() {
    ifstream inFile("records.txt");
    string name;
    int score;

    if (!inFile.is_open()) {
        cout << "មិនទាន់មានកំណត់ត្រាទេ!" << endl;
        return;
    }

    cout << "\n--- បញ្ជីសិស្សទាំងអស់ ---" << endl;
    while (inFile >> name >> score) {
        cout << name << " - ពិន្ទុ " << score << endl;
    }
    inFile.close();
}

int main() {
    int choice;
    do {
        cout << "\n1. បន្ថែមសិស្ស\n2. បង្ហាញសិស្សទាំងអស់\n0. ចេញ\nជម្រើស: ";
        cin >> choice;

        if (choice == 1) addStudent();
        else if (choice == 2) showAllStudents();
    } while (choice != 0);

    return 0;
}